Od Nieba do Piekła. Od Piekła do Nieba.

 

Od Nieba do Piekła. Od Piekła do Nieba.

Motyw Anioła i Diabła na scenie teatru polskiego  drugiej połowy XX w.

 

[19 grudnia 2011 - 27 marca 2012]

 

Anioł i Diabeł w kulturze europejskiej to jedne z najbardziej rozpoznawalnych motywów ikonograficznych. Wizerunki budujące współczesne stereotypowe wyobrażenie nieziemskich istot towarzyszące nie tylko wiernym w kościele zmieniały się poprzez wieki pod wpływem wielu czynników. Teatr jest tylko jednym z pól kultury, gdzie postacie te barwnie gościły już od początków średniowiecznego teatru liturgicznego.

 W polskim teatrze od drugiej połowy XX wieku znajdujemy interesujące próby plastycznego ukazania postaci Anioła i Diabła; są to m.in. prace silnie zakorzenione w kulturze ludowej,  odnoszące się do ikonografii średniowiecza, czy polskiego barokowego wyobrażenia dotyczącego mieszkańców Nieba i Piekła, w którym oba te  miejsca w dużym stopniu są odzwierciedleniem ówczesnego podziału społecznego Rzeczpospolitej.

Prace Andrzeja Stopki, Zenobiusza Strzeleckiego czy Adama Kiliana stosujące persyflażowe, czyli odnoszące się również do konwencji historycznej, ujęcia postaci w XX wieku były wyznacznikami myślenia dla wielu innych scenografów. Proponowany wybór eksponatów pozwoli widzowi wystawy na konfrontacje własnego, współczesnego pojęcia Anioła i Diabła, z tymi odwołującymi się do ludowych, średniowiecznych czy barokowych wyobrażeń przetwarzanych w pracach scenografów drugiej połowy ubiegłego wieku. Ekspozycja prezentuje fotografie ze spektakli, lalki, kostiumy oraz  projekty kostiumów. Wśród eksponatów znajdują się m.in. prace scenograficzne Władysława Daszewskiego, Andrzeja Stopki, Zenobiusza Strzeleckiego, Rajmunda Strzeleckiego, Adama Kiliana, Krystyny Zachwatowicz, Jadwigi Mydlarskiej- Kowal, Ewy Starowieyskiej.

 Współczesne realizacje teatru misteryjnego, tekstów staropolskich, czy romantycznych w zależności od interpretacji reżysera często próbują budować postać Anioła i Diabła na scenie ograniczając zasób atrybutów do jakich przyzwyczaiła nas sztuka średniowiecza, baroku, romantyzmu czy secesji. Skrzydła anielskie i diabelskie rogi zawsze będą dla widowni silnym znakiem.  Podobnie jednak działa współcześnie kolor na scenie oraz światło w odpowiedniej tonacji.

 Ekspozycja naturalnie nie prezentuje wszystkich „teatralnych” oblicz Anioła i Diabła XX wieku. Jej zadaniem jest m.in. skłonić widza do refleksji nad własnym, współczesnym wyobrażeniem tych postaci, bo czy tak naprawdę widział ktoś z nas Anioła lub Diabła? Tylko nielicznym się to przytrafia…

 

  fot. Sonia Szeląg

   

Patronat medialny:

 

 

Współpraca:

 

        

     www. nac. gov. pl

-----------------------------------

Ankieta

W jaki sposób najczęściej dowiadują się Państwo o wydarzeniach organizowanych w naszej instytucji?