Płeć w projekcie. Modele cielesności i tożsamości w realizacjach szekspirowskich


                                            [21 listopada 2012 – 28 lutego 2013]

 

Wystawa ma na celu przybliżenie roli, jaką pełni współczesna scena w rozważaniach dotyczących tożsamości człowieka jako jednostki i elementu zbiorowości. W przywołanych spektaklach zanalizowano pojęcia kobiecości i męskości, poddając je dekonstrukcji i odsłaniając rządzące nimi mechanizmy represji. W przestrzeni wystawy zostały zaprezentowane wybrane propozycje scenograficzne do inscenizacji m.in. K. Warlikowskiego, M. Kleczewskiej , M. Pęcikiewicz, A. Augustynowicz, zrealizowanych według dramatów W. Szekspira i reprezentujących zróżnicowane rozwiązania formalne oraz interpretacyjne. W centrum zainteresowania twórców znalazło się ludzkie ciało i jego niejednoznaczność w relacjach międzyludzkich wobec niejednoznacznych kanonów kulturowych. Szczególną uwagę na ekspozycji poświęcono kostiumowi - elementowi scenografii stanowiącemu nośnik przekazu zawartego w przedstawieniu.

 

fot. 1 fot. 2 fot. 3

 

Fot. 1
Makbet – W. Szekspir

reżyseria: M. Kleczewska, scenografia i kostiumy: K. Borkowska
prem.: Teatr im. J. Kochanowskiego, Opole, 2004 r.
fot. M. Sztandara
własność Teatru im. J. Kochanowskiego w Opolu

Fot. 2
Opowieści afrykańskie według Szekspira

reżyseria: Krzysztof Warlikowski, scenografia i kostiumy: Małgorzata Szczęśniak, dramaturgia: Piotr Gruszczyński
prem. polska: Nowy Teatr, Warszawa, 2011 r.
fot. M. Hueckel
własność Nowego Teatru w Warszawie

Fot. 3
Sen nocy letniej – W. Szekspir

reżyseria: Monika Pęcikiewicz, scenografia: Mirek Kaczmarek, kostiumy: Mirek Kaczmarek, Małgorzata Matera, prem.: Teatr Polski, Wrocław, 2010 r.
fot. M. Wajda
własność autora

 


 

Sztuka współczesna wielokrotnie podejmuje tematy związane z problemami społecznymi, ukazując obszary spychane dotąd na margines jej zainteresowań. Również teatr, włączając się do dyskursu w obrębie zagadnień genderowych, stara się kwestie te wydobyć i wpłynąć na ich postrzeganie. Od początków swojego istnienia był on postrzegany jako medium, odzwierciedlające najważniejsze modele i funkcje społeczne. Stanowił przestrzeń, w której tworzono i badano formy identyfikacji człowieka w społeczeństwie. W przeszłości teatr wielokrotnie odgrywał rolę konserwatywną, sankcjonując i wzmacniając powszechnie akceptowalne wzorce. W zaprezentowanych na ekspozycji spektaklach przedstawione zostały formy wypowiedzi, podważające  tradycyjne pojęcie tożsamości płciowej i związanych z nią zależności społecznych. Twórcy w swoich projektach, odwołując się do relacji pomiędzy ciałem a tożsamością, zderzyli ze sobą narzucony przez kulturę stereotyp z płynną i wieloznaczną wykładnią płci kulturowej.

 

fot. 4 fot. 5 fot. 6

 

Fot. 4
Opowieści afrykańskie według Szekspira

reżyseria: Krzysztof Warlikowski
scenografia i kostiumy: Małgorzata Szczęśniak
dramaturgia: Piotr Gruszczyński
prem. polska: Nowy Teatr, Warszawa, 2011 r.
fot. K. Pustoła
własność Nowego Teatru w Warszawie

Fot. 5 i 6
Sen nocy letniej – W. Szekspir

reżyseria: Maja Kleczewska
scenografia i kostiumy: Katarzyna Borkowska
prem: Narodowy Stary Teatr, Kraków, 2006 r.
fot. B. Sowa
własność autora

Zdefiniowane w świetle kulturowej wykładni płci prezentowane na wystawie spektakle burzą stereotypy, zmuszają do przemyśleń na temat kondycji jednostki w zbiorowości, wskazują na sztuczność podziałów panujących w społeczeństwie, kreują nowy wizerunek człowieka, który nie jedynie JEST, ale nieustannie STAJE SIĘ.

 

Zobacz więcej zdjęć>>>

 

Kuratorzy: Sylwia Ryś, Ewa Dąbek-Derda

Projektantka przestrzeni:  Agnieszka Kołodziej -Adamczuk

Spotkania towarzyszące wystawie

Zamknięte w ciele, ukryci w kostiumie. Wizerunki kobiet i mężczyzn w projektach kostiumów do współczesnych inscenizacji szekspirowskich
5 grudnia / godz. 17.00
Prowadzenie: dr Ewa Dąbek–Derda (Instytut Nauk o Kulturze Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach)

Płeć jako performance. (Re:)definicje tożsamości w perspektywie queer w teatrze
22 styczeń 2013 / godz. 17.00

Prowadzenie: dr Ewa Dąbek–Derda (Instytut Nauk o Kulturze Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach)

Ciało - obraz - słowo. Kanały komunikacji w kulturowej interpretacji tożsamości płciowej
21 lutego / godz. 17.00
Panel dyskusyjny poświęcony różnym perspektywom badawczym i metodom komunikacji w ramach teorii gender.

 


W ramach wystawy zapraszamy również grupy szkolne na lekcje muzealne.

 

Wystawa objęta patronatem honorowym Pełnomocnika Rządu ds. Równego Traktowania

 

Patroni medialni

-----------------------------------

Ankieta

W jaki sposób najczęściej dowiadują się Państwo o wydarzeniach organizowanych w naszej instytucji?