Jesteś tutaj: Strona główna > Zbiory > Historia

Historia

Dział Historii zgromadził zróżnicowaną tematycznie kolekcję ponad 6 tysięcy obiektów. Najstarsze eksponaty pochodzą z XVII wieku. Są to dokumenty pergaminowe, spisane w języku niemieckim i łacińskim, z przywieszonymi doń pieczęciami woskowymi.


Zbiory działu można podzielić nas poszczególne kolekcje.

Silesiana pochodzą głównie z XIX i XX wieku. Najwięcej dotyczy lat 1919-1922 - okresu powstań śląskich, plebiscytu i historycznego momentu powrotu części Górnego Śląska do Polski. Są to dokumenty, plakaty, broszurki, pocztówki propagandowe, a także bogata kolekcja górnośląskich notgeldów (banknotów zastępczych) z lat 1917-1922. Na uwagę zasługują też legitymacja pracownicy Polskiego Komisariatu Plebiscytowego podpisana przez Wojciecha Korfantego, powstańcze dyplomy odznaczeń i odznaczenia oraz pamiątki z dnia uroczystego przywitania Wojska Polskiego w Katowicach. W Dziale znajdują się też eksponaty obrazujące działalność Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół" – kilkaset dokumentów i dyplomów, wydawnictwa i odznaki zlotowe. Dopełnienie zbioru stanowi kolekcja sztandarów z lat międzywojennych, m.in. Związku Powstańców Śląskich z Bogucic, Wełnowca, Ochojca, Zawodzia, Olzy, Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” - gniazd Szklarnia (Mysłowice), Dąb-Józefowiec i Załęże, Towarzystwa Polek w Tychach, Zakładów „Elewator”.

Sztandar Towarzystwa Gimnastycznego Sokół, gniazdo Dąb-Józefowiec, poświęcony w 1919 r. Order Orła Białego przyznany Wojciechowi Korfantemu przez prezydenta RP w 1997 roku Wisiorek Towarzystwa Gimnastycznego Sokół, lata 20. XX w. Kilim z godłem państwowym, lata 30. XX w.

Dział zgromadził też dużą kolekcję pocztówek z ikonografią śląskich miast i miejscowości oraz górnośląskich zakładów przemysłowych. Najstarsze pochodzą z lat dziewięćdziesiątych XIX wieku.
Do tego dochodzi zbiór dokumentów osobistych i życia społecznego. Do najcenniejszych eksponatów wśród silesianów należą trzy tomy korespondencji z lat 1826, 1828, 1829 hr. Ballestrema z „królem cynku” Karolem Godulą oraz protokół z 6 października 1924 roku ostatniego, przed włączeniem do Katowic, posiedzenia Rady Gminnej Załęża.

Pocztówka, Katowice - dworzec kolejowy, początek XX wieku 

Pocztówka, kopalnia Ferdynand, późniejsza koplania Katowice, pocz. XX w. Pocztówka: Katowice, początek XX w.

Zrąb lwowianów tworzy bogaty, liczący kilkaset egzemplarzy, zbiór plakatów teatralnych z lat 1919-1939 rzemieślniczego Stowarzyszenia „Gwiazda" z Łyczakowa, metryki z XVIII, XIX i XX wieku opatrzone pieczęciami opłatkowymi parafii różnych wyznań Galicji Wschodniej, świadectwa szkolne, świadectwa czeladnicze.


Zbiór falerystyczny zawiera odznaczenia państwowe z czasów II RP i późniejszych. Na szczególną uwagę zasługuje Order Orła Białego nadany pośmiertnie Wojciechowi Korfantemu


Na kolekcję militariów składa się  broń z XIX-XX wieku - biała, w tym szable pamiątkowe z 75 pułku piechoty i 23 pułku artylerii lekkiej oraz palna. Tu z egzemplarzy dziewiętnastowiecznych na uwagę zasługuje rewolwer z wrocławskiej rusznikarni S. Goldbergera i karabin Dreyse model 1841.
Z okresu II wojny światowej w zbiorach znajduje się broń polska, rosyjska, angielska i niemiecka, armaty polskie i rosyjskie, fragmenty wyposażenia schronów bojowych i inne. Można je zobaczyć na stałej wystawie „Przemysł śląski w produkcji zbrojeniowej XIX i XX wieku”. Dopełnieniem kolekcji są elementy umundurowania i oporządzenia, dokumenty, odznaki, wojskowe nagrody sportowe z lat międzywojennych.
Bardzo interesująca jest kolekcja znaczków pocztowych z lat 1940-1944 poczty obozowej oflagu II C.

Polska szabla oficera kawalerii, wz. 1917

 

Polska szabla oficerska, wz. 21-22, fragment rękojeści

W zbiorach działu znajduje się także ciekawa kolekcja kartograficzna – mapy Śląska XVI – XVIII wiek, mapy sztabowe, mapy nadań pól górniczych, plany miast oraz w pełni sprawne wyposażenie katowickiej drukarni należącej ongiś do Jana Eichhorna prezentowane na stałej ekspozycji „W drukarni Jana Eichhorna”.

 List czeladniczy lwowskiego czeladnika rymarstwa, 1809

 

Mapa księstw oświęcimskiego i zatorskiego, opracowana w 1563, pierwsze kartograficzne wyobrażenie ziemi pszczyńskiej


-----------------------------------

Ankieta

W jaki sposób najczęściej dowiadują się Państwo o wydarzeniach organizowanych w naszej instytucji?
  • radio lub telewizja
    11.2%
  • prasa
    11.5%
  • facebook lub inne media społecznościowe
    11.4%
  • strona internetowa
    11.2%
  • informator muzealny
    11.2%
  • plakaty na słupach
    10.9%
  • newsletter
    11.2%
  • od znajomych
    11.4%
  • ulotka
    10.0%
wszystkich głosów 625916