Jesteś tutaj: Strona główna > Zbiory > Kolekcja CSP

Kolekcja CSP

Centrum Scenografii Polskiej zajmuje się dokumentacją najwybitniejszych dokonań w dziedzinie scenografii teatralnej i filmowej. Zbiory CSP obejmują prace powstałe po 1945 roku, a skupione w nich projekty odzwierciedlają rozwój polskiej scenografii od okresu powojennego do czasów współczesnych. Od 1986 roku zgromadziło w swoich kolekcjach ponad 10.000 autorskich projektów scenograficznych, rysunków, lalek, makiet, kostiumów, obrazów, a swoje prace przekazało 121 artystów. Poza dziełami manualnymi wybitnych polskich scenografów, kompletowana jest dokumentacja teatralna w postaci programów, plakatów, afiszy, druków, korespondencji, rękopisów i innych pamiątek, związanych z powstawaniem i realizacją spektakli. Kolekcję uzupełniają fotosy z wystawień scenicznych oraz recenzje i artykuły, nawiązujące do prezentowanych w zbiorach CSP muzealiów.

 

 

Najliczniejszą grupę prac w zbiorach stanowią projekty dekoracji, kostiumów, lalek i rekwizytów. Na szczególną uwagę zasługują kolekcje dzieł takich artystów, jak Otto Axer, Władysław Daszewski, Zofia Wierchowicz, Andrzej Kreutz-Majewski czy Lidia i Jerzy Skarżyńscy. Prace te, pochodzące z najsłynniejszych inscenizacji, są fundamentalne nie tylko dla historii samej scenografii, ale także całej polskiej sceny teatralnej. Młodsze pokolenie twórców, wyznaczających współczesne kierunki rozwoju scenografii, reprezentują w zbiorach CSP artyści tej miary, jak Zofia de Ines, Małgorzata Słoniowska, Barbara Hanicka czy Jadwiga Mydlarska-Kowal.

Wśród zgromadzonych muzealiów znajdują się także prace twórców teatru autorskiego – Tadeusza Kantora i Józefa Szajny, a także unikatowe projekty Jerzego Gurawskiego do inscenizacji spektakli Jerzego Grotowskiego, jednego z najwybitniejszych reformatorów powszechnie przyjętej konwencji teatru iluzjonistycznego.

 

 

  

  

  

 

 

 

  

 

Kolekcję projektów w zbiorach CSP uzupełniają kostiumy i nakrycia głowy. Najliczniejszą grupę stanowią prace zrealizowane zgodnie z ideą projektów Zofii Wierchowicz i Andrzeja Kreutza-Majewskiego. Posiadane w zbiorach kostiumy pochodzą nie tylko ze spektakli dramatycznych, ale także operowych i baletowych, co pozwala na uchwycenie zależności pomiędzy ich formą a funkcją sceniczną.

Kolejną grupę prac zgromadzonych w Centrum Scenografii Polskiej stanowią lalki i kukły.
Najliczniej reprezentowane są dzieła zrealizowane według projektów i pod nadzorem artystycznym Jerzego Zitzmana. Był to twórca wszechstronny - jako scenograf teatralny wprowadził do spektakli lalkowych elementy surrealistyczne, operując zaskakującymi zestawieniami form i motywów. Koronnym przykładem są projekty do filmu Nić, będącego plastycznym i warsztatowym podsumowaniem jego twórczości filmowej.

 

 

kostium Andrzeja Kreutza Majewskiego do Borysa Godunowa, Teatr Wielki, W-wa, 1983

 

 

 

 

  

 

Unikatową cześć zbiorów Centrum Scenografii Polskiej tworzą obrazy namalowane przez czołowych polskich scenografów. Dzieła te sygnalizują najważniejszą cechę polskiej scenografii, jaką jest jej malarski rodowód. W zbiorach CSP znajdują się obrazy Zofii Wierchowicz, Otto Axera, Andrzeja Kreutza Majewskiego, Wiesława Langego i Józefa Szajny.

Obrazy, w zderzeniu z pracami scenograficznymi artystów, odkrywają mechanizmy wpływające na plastyczny kształt przestawienia, ujawniają zawiłości warsztatu scenografów realizujących się w malarstwie, a także malarzy, działających jednocześnie w teatrze. Malarskie prace czołowych scenografów polskich ukazują, w jaki sposób wiodące kierunki w sztuce, począwszy od  połowy XIX wieku, znalazły swój oddźwięk w teatrze XX i XXI wieku, odsłaniają zasady wzajemnego oddziaływania na siebie sztuk plastycznych i teatru.  

Analiza zgromadzonych w zbiorach CSP dzieł malarskich, w zestawieniu z pracami scenograficznymi, pozwala zrozumieć proces tworzenia wielowymiarowej przestrzeni scenicznej za pomocą elementów, których początkiem istnienia jest nie tylko projekt, ale i obraz.

 

 

Opracowanie tekstu i wybór zdjęć - Sylwia Ryś