Kup bilet

A jednak kolej! / Kolej wobec kryzysów. Spotkanie II

A jednak kolej! Spotkanie II / Kolej wobec kryzysów

A jednak kolej!

Kolej wobec kryzysów. Spotkanie II

Wynalazek kolei żelaznej pozostaje jednym z symboli XIX w. Wiek później, w wielu krajach, w różnym czasie, ten system komunikacyjny stanął wobec pojawienia się alternatywnych środków transportu, zwłaszcza samochodu i lotnictwa. W przypadku Polski, w świetle ostatnich badań, można mówić o kryzysie kolei, jako dominującego środka transportu, już od lat 70. XX w. W kolebce kolei, Wielkiej Brytanii, symbolem kryzysu mogą być jednocześnie reformy Beechinga i prywatyzacja kolei kilka dziesięcioleci później. Bardziej kontrowersyjne może być jednak wskazywanie, że kryzysowe zjawiska miały już miejsce, mimo relatywnie słabego rozwoju motoryzacji, jeszcze w okresie międzywojennym. W obu przypadkach przyczyny, proponowane rozwiązania oraz dalekosiężne skutki były oczywiście inne.

Również w XIX w. sieć kolejowa doświadczała kryzysów – miały one inne uwarunkowania, wiązały się ze zmienną polityką państw, poszukiwaniem środków na realizację inwestycji, przeinwestowaniem i oszustwami czy też problemem między popytem i podażą – oczekiwaniem inwestycji kolejowych i ich nie zawsze widocznym ekonomicznym uzasadnieniem.

Kryzysy są zjawiskiem powszechnym w historii. Ostatnie dwa wieki obfitowały zarówno w wydarzenia polityczne o takim charakterze, jak i ekonomicznym oraz społecznym. Z pewnością za najważniejsze uznać należy tutaj wydarzenia Wiosny Ludów, I i II wojnę światową, kryzys po zakończeniu I wojny światowej (w Polsce jakże symbolicznie związany z „deficytami kolejowymi”), wreszcie Wielki Kryzys czy trudności restrukturyzującej się Polski po 1989 r. Kryzysem można jednak także nazwać subiektywne doświadczenie indywidualnych osób –nawet powstanie kolei, jej brak czy osobista tragedia związana z jej istnieniem.

Już po raz drugi pragniemy zaprosić do udziału w konferencji naukowej, której osią będzie kolej. Dzięki gościnności i życzliwości Muzeum Historycznego w Lubinie tematem tegorocznej dyskusji będą refleksja o relacji kolej – sytuacje kryzysowe. Chodzi tutaj zarówno o opis funkcjonowania tego systemu transportowego w krytycznych chwilach życia poszczególnych państw, jak i chwile, w których kolej właśnie doświadczała własnych kryzysów. Równie interesujące pozostają dla organizatorów wydarzenia o większym znaczeniu, jak wspomniany Wielki Kryzys, jak i historie lokalne. Chcemy również podjąć próbę szerszego spojrzenia na dzieje kolei w Polsce, porównując sytuację kolei w innych krajach Europy czy świata. Konferencja w swoich założeniach adresowana jest zarówno do historyków, jak i geografów, kulturoznawców czy środowiska technicznego. Sądzimy, że interdyscyplinarne spojrzenie na historię kolei pozwoli lepiej ją poznać i zrozumieć.
Konferencja odbędzie się w dn. 18-19 września 2019 r. w Muzeum Historycznym w Lubinie. Jej organizatorami są Muzeum Historyczne w Lubinie, Wrocławski Oddział IPN, Muzeum Śląskie w Katowicach oraz Instytut Historyczny Uniwersytetu Wrocławskiego.

 

Zgłoszenia udziału wraz z abstraktem o objętości do 1000 znaków prosimy o przesyłanie do 31 lipca 2019 r. na adres bartosz.kruk@ipn.gov.pl; tomasz.przerwa@uwr.edu.pl; d.keller@muzeumslaskie.pl

Udział w konferencji jest bezpłatny. Organizatorzy zapewniają również wszystkim prelegentom nocleg i wyżywienie.

Teksty wystąpień zostaną opublikowane w postaci monografii naukowej w 2020 r.

 

PROGRAM KONFERENCJI:

 

ŚRODA – 18 września 2019

11.00-11.15 – Oficjalne otwarcie konferencji

BLOK I

11.15-11.40 – prof. dr hab. Stanisław Koziarki (Uniwersytet Opolski), Regres kolei na Górnym Śląsku

11.40-12.05 – dr Bartosz Kruk (Instytut Pamięci Narodowej Oddział we Wrocławiu), Regres kolei w Polsce na przykładzie linii kolejowych powiatu lubińskiego

12.05-12.25 – Dyskusja

12.25-12.40 – Przerwa kawowa

BLOK II

12.40-13.05 – dr Wojciech Jurkowski (Uniwersytet Wrocławski), Transport kolejowy a zabudowa mieszkaniowa w Polsce – od integracji do izolacji

13.05-13.30 – dr Ariel Ciechański (Polska Akademia Nauk w Warszawie), Upadek kolei w powiatach Beskidu Niskiego i Bieszczadów jako prolog procesów wykluczenia transportowego

13.30-13.50 – Dyskusja

13.50-15.20 – Przerwa obiadowa

BLOK III

15.20-15.45 – dr Jacek Jędrysiak (Uniwersytet Wrocławski), Wykorzystanie pruskich kolei żelaznych w kryzysach militarnych 1846–1857

15.45-16.10 – Stanisław Kolouszek (Uniwersytet Wrocławski), Kolejowe aspekty mobilizacji twierdz niemieckich w roku 1914

16.10-16.30 – Dyskusja

BLOK IV

16.30-16.55 – dr hab. Tomasz Przerwa prof. UWr (Uniwersytet Wrocławski), Kryzys czasu wojny: Niemieckie Koleje Rzeszy w materiałach wrocławskiej Inspekcji Zbrojeniowej 1939–1944

16.20-16.45 – dr Marek Zawadka (Muzeum Historyczne w Lubinie), Transport i komunikacja na Ziemiach Polskich w rozporządzeniach Głównego Komitetu Obrony ZSRR. Wstęp do badań nad rokiem 1945

16.45-17.00 – Dyskusja

17.00-17.15 – Przerwa kawowa

BLOK V

17.15-17.40 – Jarosław Szczuryk, Zmiany pasażerskiej oferty przewozowej PKP w czasie Wielkiego Kryzysu (1929–1936)

17.40-18.05 – dr Piotr Sroka (Muzeum Historyczne w Lubinie), Oddział Państwowej Komunikacji Samochodowej w Lubinie w latach 1968–1975

18.05-18.25 – Dyskusja

BLOK VI

18.25-18.50 – dr Przemysław Dominas, Realizacje tunelowe w cieniu kryzysu. Na przykładzie tuneli w Rydułtowach, Łupkowie i na kolei średnicowej w Warszawie

18.50-19.15 – dr hab. inż. arch. Daniel Załuski prof. PG (Politechnika Gdańska), Planowanie inwestycji kolejowych w Polsce po 1990 r.

19.15-19.35 – Dyskusja

19.45 – Kolacja i panel dyskusyjny: „Wokół problemów polskiej historiografii transportu”

CZWARTEK – 19 września 2019

8.00-9.00 – Śniadanie

BLOK VII

9.00-9.25 – dr Jakub Halor, Górnośląskie Koleje Wąskotorowe wobec kryzysu przemysłu ciężkiego w okresie transformacji gospodarczej

9:25-9:50 Filip Bebenow (Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu), Koleje wąskotorowe dawnej Północnej DOKP w czasie kryzysu przemian gospodarczych przełomu XX i XXI wieku

9.50-10.15 – Paweł Jakuboszczak (Uniwersytet Wrocławski), Kryzys kolei wąskotorowych w Zachodniej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych na przełomie XX/XXI wieku

10.15-10.35 – Dyskusja

BLOK VIII

10.10-10.35 – Tomasz Sielicki (Uniwersytet Wrocławski), Bohaterskie pół godziny: strajk woźniców i konduktorów wrocławskich tramwajów konnych w 1889 r.

10.35-11.00 – dr Zbigniew Bereszyński (Opole), Zanim powstała „Solidarność”. Akcje protestacyjne i inne przejawy niezadowolenia w środowiskach kolejarskich jako wyraz reakcji społecznej na problemy gospodarcze PRL w latach 70. XX w

11.00-11.20 – Dyskusja

11.20-11.35 – Przerwa kawowa

BLOK IX

11.35-12.00 – dr Kamil Dworaczek (Instytut Pamięci Narodowej Oddział we Wrocławiu), Kryzys(y) w PKP u progu lat 80. XX w.

12.00-12.25 – dr Dawid Keller (Muzeum Śląskie w Katowicach), W świetle największych przewozów w historii PKP w latach 80. XX w.

12.25-12.45 – Dyskusja

BLOK X

12.45-13.10 – dr Bogusław Marks (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie), Rozwój i regres transportu kolejowego w powiecie wieluńskim (1918–1939)

13.10-13-35 – Patrick Starczewski (Uniwersytet Wrocławski), Kryzys w produkcji wagonów Linke-Hofmann-Werke we Wrocławiu

13.35-13.55 – Dyskusja

BLOK XI

13.55-14.20 – Adam Pacześniak (Instytut Pamięci Narodowej Oddział we Wrocławiu), Rola spółki ,,Koleje Dolnośląskie” w przełamywaniu regresu kolei

14.20-14.45 – Karolina Rybicka (Uniwersytet Wrocławski), Przywrócenie ruchu kolejowego w Złotoryi szansą na zatrzymanie postępującego kryzysu demograficznego

14.45-15.00 – Dyskusja

15.00-15.15 – Oficjalne zamkniecie konferencji

15.15-16.00 – Obiad

 

Organizatorzy:

dr hab. Tomasz Przerwa prof. UWr

dr Bartosz Kruk

dr Dawid Keller

 

Fot. Pixabay

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn