Kup bilet

A jednak kolej! Wojenny i powojenny przełom (1944–1946). Trzecia edycja konferencji naukowej

A jednak kolej! Wojenny i powojenny przełom (1944–1946). Trzecia edycja konferencji naukowej

Zapraszamy do udziału w trzeciej już konferencji z cyklu „A jednak kolej!”, która odbędzie się w dniach 17-18 listopada 2020 r. w Lubinie. Podobnie jak w poprzednich latach, udział w konferencji jest bezpłatny, organizatorzy zapewniają prelegentom noclegi i wyżywienie oraz publikację monografii w punktowanym wydawnictwie. Organizatorami konferencji są Muzeum Historyczne w Lubinie, Uniwersytet Wrocławski, Instytut Pamięci Narodowej Oddział we Wrocławiu oraz Muzeum Śląskie w Katowicach.

Wraz z powołaniem PWKN w lipcu 1944 r. rozpoczął pracę Resort Komunikacji, Poczt i Telegrafu, zastąpiony w grudniu przez Ministerstwo Komunikacji odwołujące się do zakresu działania określonego jeszcze w dwudziestoleciu międzywojennym. Na terenach przejmowanych przez władze polskie sukcesywnie obejmowano sieć kolejową i pozostałą infrastrukturę transportową. Nie była ona taka sama jak przed rozpoczęciem działań zbrojnych. Z jednej strony należy wspomnieć tu o inwestycjach okupanta, z drugiej – o znacznych zniszczeniach frontowych, celowych dewastacjach, planowych rozbiórkach i wywózkach dokonywanych przez służby radzieckie. Części strat nie udało się już odrobić, ale też skala i tempo ich późniejszej odbudowy lub przebudowy pozostają nie dość jeszcze rozpoznane. Znaczne straty odnotowano m.in. na Dolnym Śląsku, Mazurach i Pomorzu, których poniemiecka tkanka wymagała dodatkowo integracji z resztą kraju. Polska kolej znalazła się niewątpliwie w trudnym położeniu, stanowiła zarazem kluczowe (strategiczne) ogniwo wszelkich działań. Lata 1944–1945 przyniosły wszak zmagania wojenne i przemieszczenia wielkich mas wojska, jednocześnie kolejne fale migracyjne, które zaowocowały znacznymi przesunięciami ludności, w tym polskich i niemieckich kolejarzy jako grupy zawodowej. Warto zarazem zwrócić uwagę na kwestie prawne, uruchomienie procesu nacjonalizacji prywatnych lub prywatno-samorządowych przedsiębiorstw transportowych. Lata 1944–1946 można generalnie uznać za przełomowe dla funkcjonowania kolei w Polsce w XX w., ale czy była ona wyjątkiem w ówczesnej Europie?

W obrębie wskazanego tematu mieszczą się m.in. następujące zagadnienia:

– kolej w działaniach zbrojnych 1944–1945;

– rozkład niemieckiej administracji kolejowej 1944–1945;

– zniszczenia sieci transportowej w wyniku działań zbrojnych oraz „trofiejnych batalionów”;

– funkcjonowanie szerokiego toru w latach 1944-1947: zasięg i wykorzystanie;

– funkcjonowanie polskiej i radzieckiej administracji kolejowej 1944–1946;

– kolej i przesunięcia ludności cywilnej 1945–1946;

– doświadczenia i warunki życia kolejarzy 1944–1946;

– polityka organów państwa wobec kolei i innych środków transportu 1944–1946;

– odbudowa, przebudowa i plany inwestycyjne 1944–1946;

– sytuacja kolei prywatnych i ich „nacjonalizacja” 1944–1946;

– przewozy osób i towarów (w tym taryfy) 1944–1946;

– doświadczenia transportowe innych narodów i państw.

 

Zakładamy prezentację wyników badań odnoszących się do spraw lokalnych, regionalnych, krajowych i – szerzej – europejskich.

Organizatorom zależy na tym, aby prezentowane tematy oparte były na badaniach źródłowych i uwzględniały obecny stan badań.

 

Zgłoszenia z krótkimi abstraktami prosimy nadsyłać do 1 września 2020 r. na następujące adresy organizatorów:

dr hab. Tomasz Przerwa, prof. UWr.: tomasz.przerwa@uwr.edu.pl

dr Dawid Keller: d.keller@muzeumslaskie.pl

dr Bartosz Kruk: Bartosz.Kruk@ipn.gov.pl

 

Foto: Dworzec kolejowy Wrocław Główny – widok zewnętrzny. Lata: 1945 – 1947. Autor: Stanisław Doktorowicz-Hrebnicki. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn