Kup bilet

Broń powstańców śląskich // Tamten rok, dwudziesty pierwszy

Broń używana przez powstańców śląskich była różnej produkcji, głównie niemieckiej, ale również rosyjskiej, austriackiej czy francuskiej. Po zakończeniu I wojny światowej kraje Europy Zachodniej pozbywały się zbędnego już uzbrojenia, które w pewnej części trafiło do Polski. Transporty z Polski, gdy po zażegnaniu niebezpieczeństwa ze strony Rosji Radzieckiej można było przekazać dalej część uzbrojenia, były potężnym źródłem dostaw przed III powstaniem. Przerzutem broni na Górny Śląsk zajmował się Związek Przyjaciół Górnego Śląska, organizacja utworzona przez Ministerstwo Spraw Wojskowych. Z nadgranicznego Sosnowca kierowano transporty, często kolejowe, na przejścia graniczne kontrolowane przez Francuzów, którzy sprzyjali stronie polskiej i przymykali oko na zawartość wagonów.

broń Dowództwo Obrony Plebiscytu zajmujące się organizacją sił powstańczych znajdowało również inne źródła uzbrojenia. Część broni pochodziła z zakonspirowanych magazynów i była wykorzystywana wcześniej w dwóch pierwszych powstaniach śląskich. Uzbrojenie to pochodziło z arsenałów niemieckich, z których je wykradano. Często udawało się zdobyć w ten sposób spore ilości broni. Przykładem może być dokonane jeszcze w lipcu 1919 roku przejęcie całego wagonu karabinów i amunicji przeznaczonych dla niemieckiego Grenzschutzu (Straży Granicznej). Z kolei Alfons Zgrzebniok, dowódca I i II powstania, zdobył broń z niemieckich magazynów, gdy przebrany w niemiecki mundur przekonał wartowników, że przeprowadza specjalną akcję z rozkazu dowództwa.

Niemiecka broń stanowiła największą część arsenału powstańczego. Wśród broni ręcznej wymienić należy przede wszystkim bardzo popularny karabin Mauser wz. 98 (kaliber 7,92 mm). Była to broń, którą Górnoślązacy służący w niemieckim wojsku w czasie I wojny światowej dobrze znali. Karabin miał dobrą opinię, był wygodny w użyciu, łatwy w ładowaniu i celny.

Ilość uzbrojenia wśród powstańców była jednak niewystarczająca. Brakowało szczególnie amunicji. Wynikało to m.in. ze wspomnianej różnorodności uzbrojenia – zdarzało się, że transporty zawierały naboje niewłaściwego kalibru. Z czasem powstańcy zaczęli ujednolicać w oddziałach broń poprzez wymianę.

Jan Sasor


Cykl Tamten rok, dwudziesty pierwszy… przybliża codzienność, przełomowe wydarzenia i ludzi tamtych czasów. Przypomnimy je w serii krótkich artykułów, ilustrowanych fotografiami oraz wizerunkami eksponatów ze zbiorów Muzeum Śląskiego. Artykuły będą pojawiały się regularnie, w czwartki, przez cały rok.  Cyklowi towarzyszyć będzie pięć edycji konkursu. Aby wziąć w nich udział, trzeba będzie odpowiedzieć na pytania odnoszące się do historii publikowanych w jego ramach. Dla osób, które otrzymają największą liczbę punktów, przygotowaliśmy nagrody.  Formularz konkursowy będzie publikowany na stronie muzeum wraz z ostatnim artykułem każdej edycji.

>>> Przejdź do specjalnie dedykowanej zakładki dotyczącej całego cyklu edukacyjnego pn. Tamten rok, dwudziesty pierwszy…, gdzie publikowane będą artykuły o tematyce powstańczej.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn