Kup bilet

Notgeldy – pieniądze zastępcze // Tamten rok, dwudziesty pierwszy…

Notgeldy // Tamten rok, dwudziesty pierwszy...Koniec I wojny światowej, w której stroną przegraną okazały się Niemcy, czas powstań i plebiscytu łączyły się na Górnym Śląsku z kryzysem. Zła sytuacja wynikała z konieczności przestawienia gospodarki wojennej na pokojową. Szczególnie dotkliwie odczuły to zakłady związane z przemysłem zbrojeniowym. Kobiety, które przez czas wojny zatrudniano w tych zakładach, były zwalniane. Ponadto brakowało surowców dla zakładów produkujących na potrzeby cywilne, brakowało pracy i żywności. Sytuację utrudniał powrót z frontów żołnierzy, dla których nie było zatrudnienia.

Jednym z przejawów kryzysu lat powojennych był brak pieniądza emitowanego przez niemiecki bank centralny. W tej sytuacji górnośląskie gminy, miasta, a także zakłady przemysłowe postanowiły drukować własne pieniądze zastępcze (notgeldy). Co prawda notgeldy, głównie w formie papierowej, zaczęły się pojawiać już w czasie Notgeldy // Tamten rok, dwudziesty pierwszy... 1wojny, jednak zjawisko to nasiliło się wraz z jej końcem i w następnych latach. Obie strony walki o głosy plebiscytowe, polska i niemiecka, postanowiły wykorzystać znakomitą okazję dotarcia do jak najszerszej grupy odbiorców, jaką była emisja pieniądza. Notgeldy miały więc walor propagandowy. Takie użycie pieniądza zastępczego miało dodatkową zaletę – ulotka propagandowa, jeśli trafiła do osoby deklarującej odmienne stanowisko w kwestii przynależności Górnego Śląska, zazwyczaj była niszczona. Inaczej było w przypadku pieniądza – każdy zastanowiłby się dwa razy, zanim zniszczyłby „ulotkę”, której treść go złościła, ale miała równocześnie określoną wartość pieniężną.

Jan Sasor


Cykl Tamten rok, dwudziesty pierwszy… przybliża codzienność, przełomowe wydarzenia i ludzi tamtych czasów. Przypomnimy je w serii krótkich artykułów, ilustrowanych fotografiami oraz wizerunkami eksponatów ze zbiorów Muzeum Śląskiego. Artykuły będą pojawiały się regularnie, w czwartki, przez cały rok.  Cyklowi towarzyszyć będzie pięć edycji konkursu. Aby wziąć w nich udział, trzeba będzie odpowiedzieć na pytania odnoszące się do historii publikowanych w jego ramach. Dla osób, które otrzymają największą liczbę punktów, przygotowaliśmy nagrody.  Formularz konkursowy będzie publikowany na stronie muzeum wraz z ostatnim artykułem każdej edycji.

>>> Przejdź do specjalnie dedykowanej zakładki dotyczącej całego cyklu edukacyjnego pn. Tamten rok, dwudziesty pierwszy…, gdzie publikowane będą artykuły o tematyce powstańczej.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn