Kup bilet

Nuncjusz apostolski Achille Ratti w Polsce // Tamten rok, dwudziesty pierwszy…

Przy Międzysojuszniczej Komisji Rządzącej i Plebiscytowej dla Górnego Śląska było akredytowanych wielu dyplomatów. Również Watykan miał przy niej swoje przedstawicielstwo. Przedstawicielem Stolicy Apostolskiej został arcybiskup Achille Ratti, nuncjusz apostolski w Polsce.

Czarno biała fotografia. W dorożce siedzi dwóch mężczyzn, ksiądz i marszałek Piłsudski

Nuncjusz apostolski ks. arcybiskup Achilles Ratti (z lewej) i adiutant Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego gen. dyw. Jan Jacyna (z prawej) w powozie przed Belwederem. Źródło NAC

Misja na Górnym Śląsku była bardzo trudna, bo był to teren biskupstwa wrocławskiego, zarządzanego przez niemieckiego kardynała Adolfa Bertrama. Bertram oficjalnie nie stawał po żadnej ze stron, jednak w liście do Rattiego pisał, że przyłączenie Śląska do Polski pomniejszy liczbę katolików w diecezji wrocławskiej i będzie oznaczać cios dla jej poziomu kulturalnego. Jednocześnie znaczna część katolickich księży na Górnym Śląsku była Polakami i mniej lub bardziej jawnie agitowała za Polską wbrew biskupim zakazom. Obie strony, polska i niemiecka, liczyły na przychylność nuncjusza. Gdy w listopadzie 1920 roku kardynał Bertram zakazał górnośląskim księżom udziału w demonstracjach i agitacji, arcybiskup Ratti został niesłusznie posądzony o przyzwolenie na to posunięcie. W rzeczywistości było odwrotnie. Nuncjusz prosił Stolicę Apostolską, by oficjalnie potwierdziła jego brak zgody na zakaz propolskiej agitacji. Niemcy z kolei uważali Rattiego za przychylnego Polsce, w której był nuncjuszem.

Ze swej misji Ratti wysyłał do Rzymu wnikliwe raporty. Zauważał w nich, że wśród górnośląskich księży polskich i niemieckich trwa konflikt, jednak przewagę mają Niemcy, których jest więcej i zajmują w Kościele kierownicze stanowiska. Nuncjusz podkreślał również, że kardynał Bertram sprzyja Niemcom, chociaż się od tego oficjalnie odżegnuje. Zwrócił uwagę, że mimo iż ponad milion katolików diecezji wrocławskiej mówi po polsku, biskup nigdy nie nauczył się ich języka.

W maju 1921 roku, już w trakcie III powstania, Achille Ratti został odwołany do Rzymu. Z pewnością doświadczenie dyplomatyczne zyskane podczas niezwykle trudnej misji górnośląskiej przysłużyło się jego dalszej karierze. W 1922 roku Ratti został wybrany na papieża, przybrał imię Piusa XI.

Jan Sasor


Cykl Tamten rok, dwudziesty pierwszy… przybliża codzienność, przełomowe wydarzenia i ludzi tamtych czasów. Przypomnimy je w serii krótkich artykułów, ilustrowanych fotografiami oraz wizerunkami eksponatów ze zbiorów Muzeum Śląskiego. Artykuły będą pojawiały się regularnie, w czwartki, przez cały rok.  Cyklowi towarzyszyć będzie pięć edycji konkursu. Aby wziąć w nich udział, trzeba będzie odpowiedzieć na pytania odnoszące się do historii publikowanych w jego ramach. Dla osób, które otrzymają największą liczbę punktów, przygotowaliśmy nagrody.  Formularz konkursowy będzie publikowany na stronie muzeum wraz z ostatnim artykułem każdej edycji.

>>> Przejdź do specjalnie dedykowanej zakładki dotyczącej całego cyklu edukacyjnego pn. Tamten rok, dwudziesty pierwszy…, gdzie publikowane będą artykuły o tematyce powstańczej.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn