Kup bilet

Opanowanie okręgu przemysłowego i atak na Kędzierzyn // Tamten rok, dwudziesty pierwszy…

W pierwszych dniach walk powstańcy odnosili bardzo duże sukcesy i szybko zajmowali rozległe obszary. Działo się tak dzięki opisywanej już w jednym z poprzednich postów akcji „Mosty”, w wyniku której przerwane zostały drogi łączące obszar plebiscytowy z pozostałą częścią Śląska i Niemiec. Ponadto po stronie powstańców była inicjatywa, oddziały niemieckie z konieczności przybrały postawę bierną.

Wojska powstańcze szybko zajęły obszar przemysłowy, jednak nie traciły czasu na zajmowanie miast i ciężkie walki uliczne. Strona polska chciała uniknąć również starć z wojskami alianckimi stacjonującymi w miastach.

Opanowanie okręgu przemysłowego i atak na KędzierzynPo opanowaniu okręgu przemysłowego Naczelne Dowództwo Wojsk Powstańczych zdecydowało o zajęciu Kędzierzyna z węzłem kolejowym i Koźla, w którym znajdował się ważny port przeładunkowy na Odrze. Co prawda Kędzierzyn został zajęty przez powstańców już 3 maja, jednak z powodu szczupłości sił nie zdołali oni utrzymać miasta i po kilku godzinach się wycofali.

Pierwsza bitwa o Kędzierzyn i o Koźle, tzw. operacja kędzierzyńsko-kozielska, rozegrała się w dniach 6–10 maja. Wzięły w niej udział stosunkowo duże, bo liczące ok. 4000 żołnierzy, siły powstańcze. Od wschodu nacierał katowicki pułk Walentego Fojkisa, od południowego wschodu pułk Pawła Cymsa dysponujący 2 pociągami pancernymi. Przeciwko nim stało ok. 3500 żołnierzy niemieckich, którymi dowodzili kapitan May i kapitan hrabia von Matuschka.

Operacja kędzierzyńsko-kozielska nie była łatwa dla wojsk powstańczych, tym bardziej że początkowo oddziały Cymsa i Fojkisa, nie wiedząc o sobie nawzajem, nie współpracowały ze sobą. Dopiero w następnych dniach udało się skoordynować działania. Na szczęście dla wojsk powstańczych Niemcy zachowywali się biernie i nie przeprowadzili kontrataku. Ostatecznie 10 maja oba ośrodki, Kędzierzyn i Koźle, zostały przez powstańców zajęte, m.in. dzięki wykorzystaniu artylerii. Straty niemieckie wyniosły ok. 200 zabitych i rannych, polskie 39 zabitych i 211 rannych.

Zwycięstwo to było dużym sukcesem. Udało się wyprzeć oddziały niemieckie za Odrę, ponadto zdobyto broń, amunicję i zapasy, a także 49 lokomotyw i ok. 2300 wagonów towarowych.

Powstańcy utrzymali Kędzierzyn i Koźle do 4 czerwca. Tego dnia oddziały niemieckie zaatakowały od północy. Walki były zażarte, dochodziło do starć na ulicach Kędzierzyna, który przechodził z rąk do rąk. Ostatecznie nad ranem 5 czerwca powstańcy zostali wyparci z miasta.

Jan Sasor


Cykl Tamten rok, dwudziesty pierwszy… przybliża codzienność, przełomowe wydarzenia i ludzi tamtych czasów. Artykuły ilustrowane fotografiami oraz wizerunkami eksponatów z kolekcji Muzeum Śląskiego pojawiają się w każdy czwartek do końca roku. Cyklowi towarzyszą konkursy z nagrodami. Poprzednie artykuły z tej serii znajdziecie w specjalnie dedykowanej stronie dostępnej TUTAJ.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn