Kup bilet

Walki o Olzę // Tamten rok, dwudziesty pierwszy…

Olza to wieś leżąca w pobliżu dzisiejszej granicy z Czechami, przy ujściu Olzy do Odry. W czasie III powstania, mimo swoich niewielkich rozmiarów, była miejscowością o strategicznym znaczeniu, znajdującą się w strefie przyfrontowej. Już 3 maja 1921 r. Olza została z zaskoczenia opanowana przez powstańców. Nieregularne oddziały niemieckie już nazajutrz usiłowały odbić miejscowość, ale mimo kilkakrotnych ataków 4 i 5 maja nie odniosły sukcesu. Po raz kolejny zagrożenie dla wojsk powstańczych w Olzie nadeszło w dniach 15–19 maja, gdy Niemcy pozorowali główne uderzenie w kierunku na Racibórz przez Olzę, a w rzeczywistości szykowali się do ofensywy w rejonie Góry św. Anny.

Sztandar Związku Powstańców Śląskich

Sztandar Związku Powstańców Śląskich – grupa Olza

O świcie 23 maja oddziały niemieckie zaskoczyły powstańców stacjonujących w Olzie. Niemcy, wykorzystując osłonę własnego pociągu pancernego, zaatakowali most kolejowy we wsi. Zajęli też sąsiednie miejscowości – Odrę, Bełsznicę, Gorzyce. Równocześnie oddziały niemieckie zaatakowały pobliskie Uchylsko z terenu będącej w konflikcie z Polską Czechosłowacji. Operacja ta zagroziła zajęciem Wodzisławia, który znajdował się pod kontrolą powstańców. Oddziały powstańcze poniosły ciężkie straty.

Po tym sukcesie Niemcy popełnili błąd. Nie zachowali czujności. Upojeni sukcesem żołnierze zajęli się rabunkiem i transportem jeńców na tyły. Dało to czas powstańcom na opanowanie paniki, reorganizację obrony. Równocześnie, co jest charakterystyczne dla walk III powstania śląskiego, powstańcy zbudowali szybko w pszowskiej kopalni „Anna” improwizowany wagon pancerny. Przy użyciu tej broni wzmocnione nowymi siłami oddziały powstańcze przeprowadziły skuteczny kontratak na zaskoczonych Niemców i odzyskały kontrolę w Olzie i pozostałych miejscowościach. Oddziały niemieckie wycofały się za Odrę i na tereny Czechosłowacji.

Jan Sasor


Cykl Tamten rok, dwudziesty pierwszy… przybliża codzienność, przełomowe wydarzenia i ludzi tamtych czasów. Artykuły ilustrowane fotografiami oraz wizerunkami eksponatów z kolekcji Muzeum Śląskiego pojawiają się w każdy czwartek do końca roku. Cyklowi towarzyszą konkursy z nagrodami. Poprzednie artykuły z tej serii znajdziecie w specjalnie dedykowanej stronie dostępnej TUTAJ.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn