>
Kup bilet

Śląska ballada – fotografie Zbigniewa Sawicza

24 lipca 2017

Wystawa z cyklu „Śląscy Mistrzowie Fotografii”.

Zbigniew Sawicz (ur. 8 października 1939 roku na Kresach Wschodnich w Bolechowie) po wojnie przybył wraz z rodzicami na Śląsk do Gliwic. Tutaj się wychował, tutaj ukończył studia (jest absolwentem Politechniki Śląskiej), tutaj zaczął fotografować, tutaj ukształtował swoją osobowość twórczą.

W pewnym momencie życia fotografia zdominowała jego zainteresowania sztuką. W 1972 roku został członkiem Katowickiego Towarzystwa Fotograficznego. Aktywnie uczestniczył w życiu artystycznym i organizacyjnym śląskiego środowiska fotografików. W listopadzie 1990 roku został przyjęty do grona członków Związku Polskich Artystów Fotografików. Jego fotografie znajdują się min. w zbiorach Muzeum Śląskiego i Śląskiej Kolekcji Fotografii Artystycznej ZPAF.

Na wystawie prezentujemy prace Zbigniewa Sawicza wybrane z bogatego dorobku twórcy, który od 38. lat jest związany ze śląskim środowiskiem fotograficznym. Fotografie powstawały od początku lat siedemdziesiątych ubiegłego stulecia do dziś. Układają się one w wielowątkową opowieść o pewnym zakątku świata, o ludziach, o otoczeniu, w jakim przyszło im żyć. Wystawę nazwaliśmy „Śląska ballada”, autor bowiem, łącząc w swej wypowiedzi cechy lirki, epiki i dramatu, snuje opowieść niespiesznie, jak na balladę przystało, poszczególne zaś fotografie układa w utwór, jak kolejne zwrotki piosenki czy wiersza.

Fotografie Zbigniewa Sawicza wpisują się w nurt fotografii humanistycznej, prezentują światy zastane, ukazują ich specyfikę, oryginalność. Ich motywem przewodnim jest Śląsk – jego krajobraz naturalny i przemysłowy, ludzie tu mieszkający i pracujący, ich obyczajowość i stosunek do poprzemysłowej degradacji. Artysta lubi fotografować ludzi, eksponując ich naturalne piękno. Ulubionymi motywami zdjęć Zbigniewa Sawicza są zakątki osiedli robotniczych, które – sąsiadując bezpośrednio z zakładami przemysłowymi – nabrały specyficznego, surowego charakteru.

Autor sięga istoty śląskości, tych wartości, które wyrastają z oryginalnej kultury i stanowią integralną część regionalnej tożsamości. Fotografię traktuje jako sposób wyrażania własnych uczuć i emocji przez ujawnienie tych, które zawiera fotografowana rzeczywistość. Odnajduje je również w wizerunkach twórców sztuki i kultury. Wykonując ich portrety stara się odszukać i utrwalić wyrazy owego „piękna”, które sami tworzą.

Pełnię wypowiedzi uzyskuje Sawicz, budując sekwencje, cykle tematyczne, zestawiając fotografie w grupy, które wzbogacone narracyjnie tworzą bogaty. Cechuje je refleksyjność i stawianie pytań, choć nie wprost. Autor nie dokonuje oceny, nie osądza. Sposób ujęcia tematu układa się w zadnie pytające o wartości zastanego świata, tradycję, obyczajowość. Mimo że przedstawia świat mijający, ulęgający degradacji lub transformacji, jego fotografie stawiają pytania o przyszłość śląskiego dziedzictwa. Co należy i warto zachować, czy zapis tego życia powinien być za jakiś czas tylko historią?

Zbigniew Sawicz należy do grona fotografów perfekcyjnie posługujących się warsztatem, stosuje przyjęte kanony fotografii klasycznej jako elementy najpełniej wyrażające estetykę obrazu. W swoich pracach łączy wrażliwość estetyczną z perfekcją warsztatową.

Kurator wystawy: Danuta Kowalik-Dura.

więcej

Wystawa fotografii. Ryszard Czernow. „Dygresje”

24 lipca 2017

Wystawa jest kolejnym pokazem w ramach muzealnego cyklu wystawienniczego zatytułowanego „Śląscy mistrzowie fotografii”.Na ekspozycję składa się 47 fotografii autorskich powstałych w latach 80. XX w.

Fotografie te są refleksją autora na temat współczesnego postrzegania świata doznań i wartości, które otaczały go w latach 80, kiedy konstruowała się jego dojrzałości życiowa i osobowość twórcza. Są one po części – wspólne dla całej generacji wówczas dorastającego pokolenia.

Impreza towarzysząca:
14 maja / godz. 19.30 / Centrum Sztuki Filmowej w Katowicach, ul Sokolska 66

    • pokaz filmu „Autobus” w reżyserii Ryszarda Czernowa,
    • pokaz etiud filmowych i teledysków,
    • wystawa plakatów filmowych.

15.05.2010 o godzinie 22.30 w ramach „Nocy muzealnej” odbędzie się spotkanie z autorem na wystawie jego prac w czasie którego postawimy pytanie ”Fotografia subiektywna czyli jaka?”.

Kurator wystawy: Danuta Kowalik- Dura.

więcej

Dopełnienie konieczne. Śląskie fotografki

24 lipca 2017

Wystawa prezentuje prace dziesięciu kobiet fotografów, które swym życiem, twórczością lub tylko inspiracją związane są ze Śląskiem. Wspólnie zadamy pytanie o tożsamość, jej kształtowanie w oparciu o wartości zastane – miejsce urodzenia, wychowanie w pewnym środowisku i systemie zasad – i to, co później dodane, nabyte w drodze życiowych doświadczeń.

Ekspozycja prezentuje fotografie autorek działających od czasów powojennych do współczesnych: Zofii Rydet, Anny Chojnackiej, Roży Jura, Małgorzaty Apathy, Haliny Holas-Idziakowej, Joanny Helander, Jowity Bogny Mormul, Katarzyny Łaty-Wrony, Marii Śliwy, Beaty Mendrek-Mikulskiej. Obok tych, których dorobek wpisuje się w nie tylko w historię polskiej fotografii, wystawa promuje nazwiska artystek działających współcześnie.

Takie spectrum osobowości, których wyrażanie świata i siebie fotografią jest rozciągnięte w czasie sześćdziesięciu lat twórczości, daje możliwości porównań, nie tylko pokoleniowych, tworzy podstawy analizy ewolucji fotografii jako środka wypowiedzi oraz ukazuje możliwości transformacji formalnych i niezmienną siłę ekspresji tego medium.

W zaprezentowanym kolażu nurtów zobaczymy obok klasycznych prac mistrzyń fotografii, projekty nowe z całą gamą autorskich wypowiedzi, budowanych zindywidualizowanymi środkami wyrazu. Czy wyłonią się cechy wspólne lub dominujące, okaże ekspozycja.

Kurator wystawy: Danuta Kowalik-Dura.

więcej

„Struktura i architektura…”. Postindustrialne dziedzictwo Górnego Śląska

11 lipca 2017

Wspólny niemiecko-polski projekt wystawienniczy i wydawniczy Struktura i architektura. Postindustrialne dziedzictwo Górnego Śląska jest wynikiem współpracy Niemieckiego Forum Kultury Europy Środkowej i Wschodniej – Deutsches Kulturforum östliches Europa w Poczdamie i inicjatywy Europareportage z Muzeum Śląskim w Katowicach, Domem Współpracy Polsko-Niemieckiej w Gliwicach oraz licznymi partnerami polskimi i niemieckimi. Obejmował wybrane zakłady przemysłowe powstałe przed 1945 rokiem i czynne do dziś lub te, których pozostałe fragmenty pozwalają na zobrazowanie ich potencjału przemysłowego. Autorzy skupili swą uwagę głównie na architekturze przemysłowej ukazującej zarówno wnętrza zakładów, jak i bryły ich budynków oraz towarzyszące fragmenty przemysłowego i naturalnego krajobrazu.

Wystawa ukazuje współczesne oblicze postindustrialnego dziedzictwa na Górnym Śląsku, obserwowane z perspektywy niemieckiego fotografa młodego pokolenia Thomasa Voßbecka. Ekspozycja pierwszy raz pokazana została w Dortmundzie w ramach Europejskiej Stolicy Kultury Ruhr.2010 jesienią 2010 roku. Polska premiera odbędzie się w Muzeum Śląskim.

Ekspozycji towarzyszy dwujęzyczny album fotografii zawierający mapę terenu objętego projektem i teksty omawiające zakłady przemysłowe, ich historię, współczesne znaczenie i historyczne walory.

Kurator wystawy i autor fotografii: Tomas Vossbeck, Europareportage.
Kurator wystawy w Muzeum Śląskim: Danuta Kowalik-Dura.

więcej

Metafory Pamięci. Jerzy Hlawski. Fotografia

11 lipca 2017

Muzeum Śląskie zaprasza od 15 października na zwiedzanie wystawy retrospektywnej prezentującej twórczość zmarłego fotografika Jerzego Hlawskiego. Prace pokazujące upływu czasu, przemijanie, a także rejestrujące osobiste przeżycia będzie można zobaczyć do 17 stycznia 2016 roku w siedzibie przy al. W. Korfantego 3 w Katowicach.

Jerzy Hlawski, laureat licznych nagród przyznawanych na wielu wystawach krajowych i zagranicznych, w 1976 roku zdobył złoty medal FIAP – Międzynarodowej Federacji Sztuki Fotograficznej – na VIII Międzynarodowym Salonie Fotografii Artystycznej w Katowicach za pracę Wspomnienie oraz w 1980 roku na IX Międzynarodowym Salonie Fotografii Artystycznej w Katowicach za zestaw Dokument.

W swych fotografiach podejmował tematy przemijania i poddawał analizie możliwości medium fotografii w zakresie ich wizualnego zapisu. Badał potencjał treściowy i emocjonalny zawarty w obrazie fotograficznym. Jego prace wyrażają również przeżycia osobiste – odejścia bliskich osób i pokoleniową traumę, gdy czyni z nich komentarz do wczesnego okresu biograficznego i próbę rozliczenia z czasem wojny. Obok przywoływania wspomnień – wizerunków postaci i miejsc, do których wracał pamięcią – autor rejestrował trwanie życia w jego różnych przejawach, z nutą refleksji nad wyjątkowością chwili i urokiem życia jako samodzielną wartością. Wśród prostych tematów dnia codziennego artysta odnajdywał obrazy, których koloryt wydobywał mistrzowsko skomponowanym kadrem i klasycznym językiem fotografii. Wyciszone, o nieprzeładowanym kadrze fotografie pozwalają na doznawanie przesłania i wartości estetycznych obrazu.

Kurator wystawy: Danuta Kowalik-Dura.

więcej

Metropolia. Michał Cała

11 lipca 2017

Na wystawie zaprezentowanych zostanie 90 barwnych fotografii autorstwa Michała Cały w ramach nowego projektu „Metropolia” realizowanego w różnych miejscowościach Górnego Śląska i Zagłębia latach 2004–2013. Zamysłem prezentacji jest ukazanie skali i form transformacji, jaką przechodzi nasz region. Najbardziej dotyka to najstarszych elementów miast, bowiem ich przeobrażenia następują najszybciej. Zmienia się ich charakter, w miejsce dominujących w strukturze urbanistyczno-architektonicznej elementów przemysłowych wkraczają nowe rozwiązania, akcentowane wizualnymi desygnatami. Autor zderzając na swych fotografiach różne elementy koegzystujące w tej niedookreślonej rzeczywistości, oddaje klimat czasu i miejsc. Jego przejawami są ślady wkraczającej zewsząd komercji, najdosadniej widoczne w postaci krzykliwych, dominujących natłokiem i wielkimi formatami reklam. Społeczny wydźwięk projektu akcentują prace obnażające proces pauperyzacji pewnych środowisk, ich ubożenie i wkraczanie tandetnych elementów konsumpcjonizmu. Dramatycznie sytuując w tym środowisku człowieka, nie jako podmiot, ale jako jego element, ujawnia socjologiczny charakter swych refleksji. Założenia „Metropolii” wpisują się we współczesną potrzebę i próbę redefinicji ikonografii regionu.

Michał Cała zachowując właściwą dla swego warsztatu estetykę fotografii, elementy kompozycji budujące własny styl – wieloplanowość, świadomą deformację perspektywy, rytm, nakładanie różnych fragmentów przestrzeni, wprowadza nowy środek wyrazu, jakim jest kolor. Dynamizuje kompozycję, akcentuje pewne fragmenty lub je równoważy, co pozwala odnaleźć specyficzną estetykę prezentowanych miejsc. Fotografie Michała Cały łączą cechy dokumentu z działaniami artystycznymi. Wykraczają poza ramy dokumentalnej rejestracji, egzemplifikują narracyjny charakter jego wypowiedzi. Ich wymowa społeczna współgra z twórczym charakterem, co czyni z dorobku autora nieprzeciętne zjawisko we współczesnej polskiej fotografii.

Kurator wystawy: Danuta Kowalik-Dura.

Michał Cała urodził się w 1948 roku w Toruniu. Po ukończeniu studiów na Politechnice Warszawskiej zamieszkał w Tychach. Od roku 1983 jest członkiem Związku Polskich Artystów Fotografików, obecnie Oddziału Śląskiego. Od 40 lat dokumentuje różne przestrzenie Śląska, nieustannie znajdując w jego klimatach inspiracje i atmosferę dla swoich zdjęć. W pierwszym okresie fascynował go głównie krajobraz Górnego i Dolnego Śląska. W efekcie czego w latach 1978–1992 powstał cykl czarno-białych fotografii „Śląsk”, wydany również w postaci albumu. W marcu 2013 roku rozpoczął obchody 40-lecia pracy twórczej, prezentując w ZPAF-owskiej Galerii „Katowice” wystawę „Śląsk” i „Galicja”.

Wystawa „Metropolia” w Muzeum Śląskim jest premierowym pokazem prac z nowego cyklu Michała Cały, eksponowanym w ramach obchodów jubileuszu pracy autora.

więcej

Siła dokumentu. Stanisław Jakubowski. Fotografia

11 lipca 2017

Pracując jako fotoreporter Centralnej Agencji Fotograficznej, Stanisław Jakubowski był świadkiem wielu wydarzeń, które z racji profesji mógł oglądać bliżej, pełniej i w miejscach, które dla innych były niedostępne. Fascynowało go zmaganie z czasem i konieczność dokonywania szybkich i celnych wyborów. Potrafił także wykorzystać okoliczności, dzięki czemu uzyskał złoty medal w konkursie World Press Photo w Hadze w 1970 roku za fotoreportaż „Wyrwani śmierci”, zrealizowany podczas akcji ratowania górników po zawale w kopalni „Generał Zawadzki” w Dąbrowie Górniczej. Umiejętność obserwacji i mistrzostwo warsztatowe przyniosły mu również tytuły Fotoreportera Roku w 1973 i Fotoreportera Roku CAF w 1974 roku.

Dzięki dociekliwości i uporowi docierał do jądra zdarzeń, niejednokrotnie pokonując różne trudności, na przykład osoby pilnujące miejsca katastrof, czy radząc sobie ze złym oświetleniem w czasie akcji nocą lub w czeluściach kopalń. W okresie PRL-u dobór zdjęć do publikacji podlegał cenzurze, dlatego tak cenne było zachowanie przez fotografującego prawdziwości wydarzeń i ich społecznej wymowy, gdy relacjonował najbardziej emocjonujące i ważne wydarzenia.

Wśród fotografii Stanisława Jakubowskiego zobaczymy też zdjęcia o tematyce sportowej – pełne ekspresji i ruchu, dynamiczne, rejestrują przebieg wydarzenia, a niekiedy zaskakują ciekawą kompozycją, jak w fotografii zatytułowanej „Grupa Laokoona”, nagrodzonej w 1968 roku na XI Ogólnopolskim Konkursie Fotografii Prasowej. Są też zdjęcia humorystyczne, wśród nich „Dosiadanie wodza”, pokazujące pracownika, który podczas konserwacji pomnika siedzi okrakiem na głowie spiżowego Lenina.

Z kolei fotografie dokumentujące czyny społeczne, wizyty w zakładach produkcyjnych, rozmach pochodów pierwszomajowych czy oprawę uroczystości uruchomienia nowego odcinka trasy autobusowej, a także różne święta, jak na przykład Dzień Kobiet, Dzień Górnika, Dzień Hutnika, wprowadzą zwiedzających w koloryt życia społecznego z minionych dekad. Oglądane dziś w nowych kontekstach, obrazują rangę fotoreportażu – sztuki, która stała się oknem na świat masowego odbiorcy.

Kurator: Danuta Kowalik-Dura.

więcej

Igrzysko Boże. Zbigniew Podsiadło. Fotografia

11 lipca 2017

Wystawa problemowa wydobywająca z dorobku twórczego autora wątki egzystencjalne i eschatologiczne, które przewijają się przez całą jego twórczość. Na 60 fotografiach zrealizowanych w różnych czasoprzestrzeniach dominuje tematyka związana z życiem człowieka w jego religijnym wymiarze: bogata architektura świątyń różnych wyznań wpisana w ludzkie osady, symbole wiary znajdowane w rozmaitych przestrzeniach i krajobrazach, kapliczki, przydrożne świątki i krzyże, cmentarze, miejsca naszej pokoleniowej pamięci, z całym rytuałem kontaktu ze zmarłymi i dbałością o jego pielęgnowanie lub jako relikty minionych kultur ulegające zapomnieniu.

Kurator wystawy: Danuta Kowalik-Dura.

więcej

Vladimír Birgus. Fotografia

7 kwietnia 2017

W Muzeum Śląskim mamy okazję zobaczyć blisko 80 dzieł artysty, będących przeglądem jego twórczości od początkowych projektów z lat 70. do najnowszych prac, które do tej pory nie były pokazywane szerszej publiczności. Retrospektywny charakter wystawy pozwala na prześledzenie drogi artystycznej Birgusa, od zaangażowanej społecznie fotografii dokumentalnej po bardziej abstrakcyjne w formie „opowieści fotograficzne”.

Vladimír Birgus wykształcenie zdobył na wiodących uczelniach artystycznych, w tym w słynnej kolebce talentów – FAMU w Pradze, gdzie później został wykładowcą. Tam ukształtowała się jego postawa artystyczna i sposób, w jaki postrzega świat i człowieka. Początkowo, w latach 70. i 80. XX wieku, uwieczniał w swoich kadrach społeczeństwo czechosłowackie – nawiązując do formy eseju fotograficznego. Birgus w swoich opowieściach fotograficznych skupił się na portretowaniu ludzi uwikłanych w sytuacje niezależne od ich woli. W kolejnych latach konfrontował realia funkcjonowania różnych społeczności i środowisk w wielu miejscach na świecie. Tak powstał pierwszy cykl East End, zrealizowany w Londynie w 1974 roku, który można określić jako traktat o kondycji współczesnego człowieka. W tym duchu powstawały kolejne prace w ramach konsekwentnie realizowanego projektu o wymownym tytule Coś niewysłowionego (Cosi nevyslovitelného – Something Unspeakable), w którym autor tworzy opowieść pisaną obrazem. Większość prac z tego okresu ma charakter dokumentalny, jednak formuła fotografii subiektywnej pozwoliła na ich kreatywną interpretację, wychodzącą poza ramy utrwalania pamięci o prawdzie czasów.

Poszukiwania nowych środków wyrazu skłoniły artystę do podążania w stronę form bardziej abstrakcyjnych. Z upływem czasu barwa w jego twórczości zaczęła odgrywać coraz ważniejszą rolę, stając się dominantą w wielu pracach artysty. Wybijająca się malarskość jego fotografii stanowi dopełnienie przyświecającej Birgusowi humanistycznej refleksji. Artysta poszukuje bohaterów „globalnego teatru”, gdzie przenikają się i przemieszczają różne idee. Scenerię  dla tych rozważań stanowią centra wielkich miast, ich przedmieścia i krajobraz wokół.

Vladimír Birgus w swoich wypowiedziach wielokrotnie podkreśla ogromną sympatię do Polski – od lat 70. regularnie odwiedza nasz kraj przy okazji swoich wykładów oraz licznych projektów organizowanych wspólnie z polskimi szkołami artystycznymi. Ma częsty kontakt z naszymi studentami, którzy coraz liczniej kształcą się w najlepszej czeskiej szkole fotografii – Instytucie Twórczej Fotografii w Opawie, gdzie artysta jest wykładowcą.

Kurator wystawy: Danuta Kowalik-Dura

„Vladimír Birgus. Fotografia”
25.03-8.09.2017

 

więcej
Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn
Kup bilet

Projekty finansowane ze środków zewnętrznych

Unia Europejska Program regionalny EOG GRANTS - logo Norway Grants - logo EEA GRANTS - logo