Kup bilet

Nowe nabytki // Dział Dokumentacji Mechanicznej

Rok 2019 pod względem wzbogacania zbiorów był dla Działu Dokumentacji Mechanicznej niezwykle intensywny. Pozyskaliśmy 2307 indywidualnych fotografii, w tym 2251 odbitek pozytywowych i 56 negatywów (37 szklanych, ultra rzadkich), reprezentujących bardzo szerokie spectrum tematyczne – powstania śląskie i plebiscyt, udział Ślązaków w II wojnie światowej, przemysł ciężki, w tym górnictwo, rozwój kolejnictwa w Polsce i na Śląsku, futbol ligowy i międzynarodowy  w regionie.

Dział Fotografii interesuje się także fotografią artystyczną, na tym polu także udało się nam odnieść niemałe sukcesy – w naszych zbiorach znalazły się fotografie Franciszka Stobika oraz Michała Łuczaka, reprezentujących dwa różne pokolenia artystów-fotografików.

Zdecydowana większość została nabyta w formie zakupów, ale mogliśmy także polegać na darczyńcach, za co jesteśmy niezmiernie wdzięczni.

Do najcenniejszych nabytków zaliczamy:

  • Fotografia dotycząca okresu powstań śląskich i Plebiscytu oraz obecności wojsk alianckich na Śląsku w tym okresie:

Nowe nabytki // Dział Dokumentacji Mechanicznej

Powstańcy-artylerzyści I baterii artylerii polowej „włoskiej” Grupy Południowej Wojsk Powstańczych, dowodzonej przez oficera nazwiskiem Ostoja, przy niemieckim dziale polowym 7,7 cm FK 96, 26 maja 1921 r. Zdjęcie wykonane podczas III powstania śląskiego, prawdopodobnie na froncie południowym, wzdłuż biegu rzeki Olzy.

Powstańcy nazwali swe działo imieniem Melania, do zdjęcia pozują z wielkim godłem Polski – Orłem Białym.

Nowe nabytki // Dział Dokumentacji Mechanicznej 1

MŚK/F/Fp/5460, autor nieznany

Żołnierze 2 batalionu szkockiego pułku Black Watch (Czarna Straż), członkowie pułkowej orkiestry (Pipes and Drums), na placu Moltkego (Moltkeplatz, dzisiejszy plac Sobieskiego) w Bytomiu, 7 lipca 1921 r. Przybyli oni na uroczystości pogrzebowe majora Bernarda Montalégre’a, dowódcy francuskiego 27 batalionu Strzelców Alpejskich (27 Bataillon de Chasseurs Alpins, 27e BCA).

Major Montalégre został pochowany w Gliwicach następnego dnia. W tle po lewej widoczni są francuscy szaserzy, stojący przed budynkiem koszar (dzisiejszy gmach Urzędu Miejskiego na ulicy Jana Smolenia 35), po prawej widać szereg francuskich żołnierzy piechoty. Warto też zwrócić uwagę na lamparcią skórę, element stroju ceremonialnego, noszoną przez jednego ze szkockich żołnierzy.

Major Montalégre został śmiertelnie postrzelony 4 lipca 1921 r. przez bojówkarza niemieckiego, Leo Joschkego, w Bytomiu podczas wejścia do miasta oddziałów brytyjskich.

  • Seria negatywów celuloidowych ilustrujących budowę linii kolejowej Kalety-Podzamcze w maju-czerwcu 1926 r.

Nowe nabytki // Dział Dokumentacji Mechanicznej 2 Nowe nabytki // Dział Dokumentacji Mechanicznej 3

autor: W. Kasprzycki, Nowy Świat, Warszawa

 

  • Seria fotografii należącej do chorążego Brunona Choma, oficera żywnościowego 3 Pułku Ułanów Śląskich w Tarnowskich Górach, okres międzywojenny.

Nowe nabytki // Dział Dokumentacji Mechanicznej 4

Poczet sztandarowy 3 Pułku Ułanów Śląskich na placu apelowym jednostki wojskowej na ulicy Opolskiej w Tarnowskich Górach. Zdjęcie prawdopodobnie wykonano w latach 1928-1935, podczas święta pułkowego, obchodzonego 23 września.

 

Nowe nabytki // Dział Dokumentacji Mechanicznej 5

Żołnierze szwadronu gospodarczego 3 Pułku Ułanów Śląskich popijają piwo z beczki w czasie kwaterunku na wsi, prawdopodobnie podczas manewrów wojskowych w Małopolsce. Beczka ma naklejoną etykietę browaru żywieckiego. Zdjęcie prawdopodobnie wykonano w latach 1928-1935.

 

  • Seria pięciu fotografii dokumentujących budowę gmachu Banku Gospodarstwa Krajowego na katowickim rynku, jednej z ikon śląskiego modernizmu, lata 1928-1929.

Nowe nabytki // Dział Dokumentacji Mechanicznej 6

auto: Foto „Studio”, Drohobycz, ul. Mickiewicza

Gmach Banku Gospodarstwa Krajowego w Katowicach w budowie, najprawdopodobniej wiosną 1929 r. W tle widoczna jest grupa robotników budowlanych pracujących przy tynkowaniu dolnej części fasady. Na gmachu powieszona jest tablica informacyjna z nazwiskami architekta – Stanisław Tabeński i właścicieli firmy wykonującej budowę gmachu – Henryk Gambiec (także architekt) i Jan Noworyta. Tablica informuje również, że sanitariaty wykonała firma „Fabryka urządzeń zdrowotno-technicznych E. Lamla”.

 

Nowe nabytki // Dział Dokumentacji Mechanicznej 7
autor – Foto „Studio”

Wnętrze dolnej kondygnacji gmachu Banku Gospodarstwa Krajowego w Katowicach w budowie, najprawdopodobniej wiosną 1929 r. Po prawej widoczny jest mężczyzna w garniturze, prawdopodobnie architekt budynku, Stanisław Tabeński.

 

  • Niezwykła kolekcja fotografii ilustrującej działalność artystyczną grupy teatralnej Polska Trupa Liliputów na Śląsku w latach 1920-1924. Był to zespół operetkowy z Łodzi, współpracował przy produkcji filmów fabularnych z wytwórnią filmową Espefilm z Katowic, należącą do Stefana Pierzchalskiego, znanego katowickiego fotografa.

 

Nowe nabytki // Dział Dokumentacji Mechanicznej 8
autor: studio Stefani Mieszkowskiej, Sosnowiec

Zdjęcie grupowe artystów z Polskiej Trupy Liliputów przy plakacie reklamującym jedno z ich przedstawień. Na afiszu znajdują się tytuły następujących przedstawień: „Piosenki tyrolskie”, „To polityka”, „Młynarz i kominiarz”. Zdjęcie najprawdopodobniej wykonane w studiu fotograficznym Stefanii Mieszkowskiej w Sosnowcu, znajdującym się na ulicy Starososnowieckiej 20, lipiec 1920 r. Na odwrocie wyszczególnione są nazwiska artystów, należących do dwóch rodzin – Sikorów i Plackowskich:

Jan Zawadzki (mężczyzna we fraku)

Rodzina Sikorów, najprawdopodobniej stoją w tylnym rzędzie oraz druga i trzecia osoba z lewej w rzędzie przednim.

Franciszek Sikora

Roman Sikora

Franciszka Sikora

Antonina Sikora

Rodzina Plackowskich, najprawdopodobniej pierwszy rząd, pierwsza osoba z lewej i dwie osoby z prawej.

Antoni Plackowski

Marian Plackowski

Tekla Plackowska (najprawdopodobniej druga z prawej)

Znajduje się tam także odręczna dedykacja:

„Na pamiątkę od Polskiej Trupy Liliputów z Łodzi dnia 20 VII 1920 roku harakteryzowali się (pisownia oryginalna z błędem ortograficznym). Kulisy. Dekoracja”.

 

Nowe nabytki // Dział Dokumentacji Mechanicznej 9
autor: studio Stefani Mieszkowskiej, Sosnowiec

 

  • Seria szklanych negatywów, bardzo rzadkich, wręcz unikatowych, ilustrujących pracę rybnickiego gwarectwa węglowego w latach 1913-1917.

Nowe nabytki // Dział Dokumentacji Mechanicznej 10

Widok kopalni węgla kamiennego „Rymer” w rybnickiej dzielnicy Niedobczyce, 28 kwietnia 1913 r.

 

Nowe nabytki // Dział Dokumentacji Mechanicznej 11

Widok kopalni węgla kamiennego „Anna” w Pszowie, 19 maja 1917 r.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn