Kup bilet

Nowe nabytki // Dział Sztuki

ZAKUPY I DARY W 2021 ROKU


MALARSTWO

DEAF ART, ROURKIZM I MONA LISA GŁUCHYCH

Dopiero odkrywana sztuka emancypującej się społeczności osób głuchych, żyjących w różnych krajach i regionach (wyraźnie także na Śląsku), należy do najciekawszych zjawisk kulturowych ostatnich dekad. Bardzo intelektualna i dojrzała formalnie twórczość Nancy Rourke jest z kolei jednym z najważniejszych i najbardziej rozpoznawalnych głosów w omawianym zakresie w perspektywie globalnej. Zakupione prace malarki – szczytowe osiągnięcia w jej dotychczasowym dorobku – stanowią znakomity zaczątek kolekcji surdianów w zbiorach Muzeum Śląskiego w Katowicach.

Nancy Rourke (urodzona w 1957 roku) jest jedną z pierwszoplanowych osobowości artystycznych w amerykańskim środowisku osób niesłyszących. Współtworzy ruch kulturotwórczy De’VIA (Deaf View/Image Art), w którego ramach rozwija się nowy gatunek sztuki wizualnej, zdefiniowany w 1989 roku, który traktuje o doświadczeniach Głuchych i stymuluje tożsamościowo całą społeczność. Artystka ukończyła National Technical Institute for the Deaf w Rochester Institute of Technology w stanie Nowy Jork, gdzie kształciła się w zakresie grafiki i malarstwa. W 2010 roku otrzymała stypendium amerykańskiej Fundacji Puffin na działania w zakresie historii i kultury Głuchych, dyskryminacji, sytuacji społecznej Głuchych na świecie (stworzenie serii obrazów o tej tematyce). W roku 2019 otrzymała nagrodę Laurent Clerc Award Uniwersytetu Gallaudeta w Waszyngtonie jako artystka poruszająca wszystkie aspekty dziejowe i kulturowe tej społeczności.

Nowe nabytki // Dział Sztuki 23 Nowe nabytki // Dział Sztuki 24 Nowe nabytki // Dział Sztuki 25

  1. Nancy Rourke, Mona Lisa Głucha (Mona Lisa Deaf Revisited), 2020, farby lateksowe, płótno, 152,5 x 91,5 cm
  2. Nancy Rourke, Doris Fedrid i Rose Steinberg Feld (Doris Fedrid and Rose Steinberg Feld), 2020, farby lateksowe, płótno, 91,5 x 152,5 cm
  3. Nancy Rourke, Druga fala Mediolanu (Second Wave of Milan), 2015, olej, płótno, 122 x 215,5 cm

 

ZMYSŁY I GEOMETRIA

Do kolekcji malarstwa współczesnego pozyskaliśmy także dwa obrazy Tamary Berdowskiej, zatytułowane Światłoczułość III. Reprezentują one sztukę abstrakcyjną w konwencji op-artu, skupiającego się na efektach optycznych silnie oddziałujących na percepcję wzrokową odbiorcy. Prace prezentowane w zestawieniu w formie dyptyku tworzą w zaskakujący sposób spójną całość o cechach wzajemnie dopełniających się (negatyw/pozytyw). Pierwsza kompozycja to forma sugerująca przestrzenną głębię, druga natomiast jest jej przeciwieństwem, czyli przestrzenią wyłaniającą się w stronę widzą. Prace Tamary Berdowskiej, pochodzące z kontynuowanego obecnie przez nią cyklu, stanowią wynik długoletnich doświadczeń tej utalentowanej artystki, cenionej zarówno w środowisku twórczym, jak i na rynku sztuki.

Tamara Berdowska (urodzona w 1962 roku) jest przedstawicielką nurtu abstrakcji geometrycznej średniego pokolenia, tworzy obrazy, reliefy, obiekty i rysunki przestrzenne. Studiowała na Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, dyplom z wyróżnieniem uzyskała w 1990 roku. Artystka uczestniczyła w sympozjach w Chełmie i w Orońsku, organizowanych przez znaną krytyczkę sztuki Bożenę Kowalską dla artystów posługujących się językiem geometrii. Była stypendystką Fundacji im. Wacława Barona w 1988 roku, Emily Carr College of Art + Design w Vancouver w Kanadzie oraz Ministerstwa Kultury i Sztuki w 1991 roku, Fundacji Pollock-Krasner w Nowym Jorku w 2000 roku. Jej prace znajdują się w wielu muzeach zarówno w Polsce, jak i za granicą. Mieszka i pracuje w Bielsku-Białej.

Nowe nabytki // Dział Sztuki 21 Nowe nabytki // Dział Sztuki 22

1.Tamara Berdowska, Światłoczułość I, 2020

olej, płótno, 150 x 120 cm

 

2.Tamara Berdowska, Światłoczułość II, 2020

olej, płótno, 150 x 120 cm

 

 

 

DAWNY BLASK SACRUM

Dwadzieścia osiem ikon powróciło do nas z Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu jako rezultat nieustających starań o pełną restytucję i rekonstrukcję zbiorów przedwojennego Muzeum Śląskiego w Katowicach. Podobnie jak piętnaście rzeźb barokowych, pozyskana tą sama drogą, stanowią one urzeczywistnienie misji muzeum, w którą wpisano również zainteresowanie regionem, jego tożsamością, w kontekście szerszym, religijnym i państwowym, etc. Najstarsze, najbardziej oryginalne to najpewniej wizerunki Zwiastowania, obrazujące relacje między tradycją Wschodu i Zachodu chrześcijaństwa. Drugi zespół tworzą ikony zakupione przez Tadeusza Dobrowolskiego z cerkwi grekokatolickich, znajdujących się dzisiaj w okolicach Lwowa na Ukrainie; to świetne przykłady tożsamości sztuki Rzeczypospolitej Obojga Narodów, dopełnienia się koncepcji ikony poprzez bogactwo poetyki baroku. Kolejną część całości tworzą ikony rosyjskie, z czasów schyłku imperium Romanowych, ilustrujące poszukiwanie zgody z tradycyjnym schematem w aspekcie stylu narodowego.

 

Nowe nabytki // Dział Sztuki 26 Nowe nabytki // Dział Sztuki 27 Nowe nabytki // Dział Sztuki 28 Nowe nabytki // Dział Sztuki 29 Nowe nabytki // Dział Sztuki 30

  1. Deesis, XVIII w. (?), deska, tempera, 112 x 88 x 25 cm
  2. Matka Boża Opieki “Pokrow”, 1816, deska, tempera, 162 x 105 x 16 cm
  3. Matka Boża z Dzieciątkiem , Ukrzyżowanie, Św. Mikołaj, XIX w. (?), deska, tempera, 58 x 95 x 4 cm
  4. Chrystus Pantokrator , XVII w. (?), deska, tempera, 110 x 75 x 7 cm
  5. Chrystus Pantokrator , II poł. XIX w., deska, tempera, 100 x 60 x 6  cm

 

GRAFIKA I RYSUNEK

RÓŻNORODNOŚĆ ŚWIATA

W 2021 roku Muzeum Śląskie wzbogaciło się o piętnaście prac graficznych będących ważnym uzupełnieniem kolekcji grafiki polskiej. Kierunek jej rozwoju jest jednocześnie następstwem prezentowanych wystaw poświęconych grafice artystycznej – Mistrzowskie narracje. Śląscy mistrzowie grafiki oraz Warsztat artysty grafika. Odkrywanie różnorodności. Zakupiono dzieła takich artystów jak Krystyna Szwajkowska, Judyta Bernaś, Natalia Romaniuk, Bogdan Topor, Jan Szmatloch oraz Marcin Białas.

Dzieło Jednia_14_alba Judyty Bernaś wpisuje się w wątek obrazowania, jaki na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat wyewoluował w twórczości artystki – ciągłe przeistaczanie się tego, co niewidzialne (metafizyczne), w formę widzialną (fizyczną), i odwrotnie. Autorka poszukuje odpowiedzi na pytania dotyczące człowieczeństwa, egzystencji, relacji człowieka ze światem, z Bogiem.

Judyta Bernaś (urodzona w 1978 roku) – absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach. W 2020 roku uzyskała tytuł doktora habilitowanego, jest Dziekanem Wydziału Artystycznego ASP w Katowicach, profesorem uczelni w Katedrze Intermediów i Scenografii, współprowadzącą Pracownię Działań Multigraficznych. Zajmuje się zagadnieniami sacrum i profanum aktu kobiecego i męskiego, cielesności na pograniczu wnętrza i zewnętrza ciała, tworzeniem na granicy różnych dziedzin sztuk wizualnych (tradycyjnych i nowoczesnych), eksperymentem w grafice artystycznej i fotografii.

Jednym z zakupionych dzieł jest grafika Bogdana Topora Memory Card / Mirror in mirror – dyptyk wykonany w technice druku pigmentowego na papierze. Praca reprezentuje nurt poszukiwań artystycznych sztuki najnowszej, będąc swoistą trawestacją zasad malarstwa krajobrazowego. Wpisuje się w stale podejmowany przez autora cykl Studium pejzażu, który podlegając ciągłemu przetwarzaniu, jest nieustannym procesem analizy zjawiska.

Bogdan Topor (urodzony w 1959 roku w Kędzierzynie-Koźlu) jest wykładowcą ASP w Katowicach, uhonorowanym między innymi na Międzynarodowym Triennale Grafiki w Krakowie. Prowadzi zajęcia w Pracowni Druku Wklęsłego oraz w Pracowni Działań Rysunkowych w Katedrze Grafiki ASP w Katowicach. W 2005 roku otrzymał tytuł profesora sztuk plastycznych. W swej twórczości zajmuje się równolegle rysunkiem i grafiką, traktując obie dyscypliny równorzędnie, jako autonomiczne formy wypowiedzi artystycznej.

Pozyskano również 6 dzieł autorstwa Krystyny Szwajkowskiej – prace pochodzące z cyklów Struktura życia – Globalne ocieplenie oraz Historia naturalna to przykłady mistrzowskiego posługiwania się szlachetną i wymagającą techniką litografii. Artystka związana z Jurą Krakowsko-Częstochowską czerpie z jej przyrody rozmaite inspiracje, odwołując się w swej twórczości do materii wapiennych skał i jurajskich pejzaży.

Krystyna Szwajkowska (urodzona w 1958 roku w Częstochowie) jest doktorem habilitowanym sztuk plastycznych w zakresie grafiki. Stopień doktora i doktora habilitowanego otrzymała w Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu. W 1996 otrzymała stypendium naukowe rządu Belgii i odbyła półroczny staż w Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Antwerpii, pogłębiając wiedzę z zakresu litografii w pracowni prof. Ingrid Ledent. Pracuje na stanowisku profesora nadzwyczajnego w Uniwersytecie Humanistyczno-Przyrodniczym im. Jana Długosza w Częstochowie na Wydziale Sztuki, w Katedrze Grafiki.

Trzy nowo pozyskane dzieła Marcina Białasa opowiadają swoistą historię człowieka ukazaną przez pryzmat miasta, architektury zbudowanej ludzkimi rękami. Misternie odrysowane budynki, pełne ekspresji, ale i tajemnicy, prowadzą nas do refleksji na temat miejsca, jakie człowiek zajmuje w przestrzeni, jak również przyszłości ludzkości, jej ewentualnej nieobecności i pustki, jaką po sobie pozostawi w urbanistycznym krajobrazie.

Marcin Białas (urodzony w 1977 roku w Zawierciu), absolwent katowickiej ASP, na której pracuje od 2004 roku. W roku 2011 uzyskał stopień doktora sztuki. Autor jest profesorem ASP w Katowicach, kierownikiem Katedry Grafiki. Zajmuje się rysunkiem oraz grafiką warsztatową (druk wklęsły). Jest finalistą i laureatem licznych międzynarodowych triennale i biennale grafiki. W 2014 roku został odznaczony przez Prezydenta RP Brązowym Krzyżem Zasługi.

Trzy grafiki Jana Szmatlocha uzupełniły mistrzowską kolekcję twórczości wybitnej. Prace z cyklu Kalendarz śląski uwieczniają śląskie pejzaże, fragmenty rzeczywistości, spękane ściany, mury o surrealistycznym charakterze.

Jan Szmatloch (urodzony w 1950 roku w Rudzie Śląskiej) ukończył katowicki Wydział Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (dyplom w 1974 roku). Jest profesorem zwyczajnym macierzystej uczelni, gdzie prowadzi Pracownię Druku Wklęsłego. Od roku 1975 uczestniczył w przeszło 220 wystawach środowiskowych i krajowych oraz ponad 85 wystawach grafiki polskiej na całym świecie, jest uczestnikiem i laureatem międzynarodowych biennale i triennale grafiki. W 2011 roku został wyróżniony Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

Muzeum Śląskie zakupiło również wykonaną w technice druku pigmentowego grafikę Natalii Romaniuk de_rekonstrukcja tożsamości 4, będącą przejawem badań zagadnień związanych z tożsamością oraz eksploracją ekspresji wyrażanej poprzez ciało. Dzieło prezentuje postać mierzącą się z nieuchronnością losu – z klęskami i porażkami, ale również momentami radości czy chwały. Jednostka jest samotna, pozbawiona otoczenia, wystawiona na samotną walkę z bezwzględną rzeczywistością.

Natalia Romaniuk (urodzona w 1985 roku w Bytomiu), doktor sztuk pięknych, artysta grafik, malarka, projektantka graficzna, absolwentka Grafiki Warsztatowej w Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach. Stowarzyszenie Międzynarodowe Triennale Grafiki w Krakowie włączyło jej dyplom do przeglądu Najlepszych Polskich Dyplomów Graficznych. Jest laureatką nagród na V i VI Międzynarodowym Biennale Grafiki Cyfrowej w Gdyni.

Nowe nabytki // Dział Sztuki 15 Nowe nabytki // Dział Sztuki 16 Nowe nabytki // Dział Sztuki 17 Nowe nabytki // Dział Sztuki 18 Nowe nabytki // Dział Sztuki 19 Nowe nabytki // Dział Sztuki 20

  1. Judyta Bernaś, Jednia_14_alba, 2017, druk uv, dibond, 200 x 80 cm
  2. Bogdan Topor, Memory Card Mirror in mirror, 2020, druk pigmentowy, 2 x 120 x 175 cm(dwa elementy w kształcie trapezów)
  3. Krystyna Szwajkowska, Struktury życia XLIII – Globalne ocieplenie, 2019, druk wypukły, szablon, papier, 100 x 70 cm
  4. Marcin Białas, Inna droga III, 2014, akwaforta, sucha igła, mezzotinta, papier, 70 x 100 cm
  5. Jan Szmatloch, Kalendarz śląski III, 2005, akwaforta, papier, 26 x 19 cm
  6. Natalia Romaniuk, de_rekonstruckja tożsamości 4(7/10), 2014, druk pigmentowy, papier, 150 x 88 cm

 

PLAKAT WCIĄŻ ŚPIEWA!

W 2021 roku przyjęliśmy do zbiorów w sumie 583 plakaty.

W kolekcji grafiki użytkowej znajduje się znaczna część prac prezentowanych publiczności na kolejnych wystawach Biennale Plakatu Polskiego w Katowicach. Tym razem przekazano 463 obiekty z dwudziestej drugiej edycji tego konkursu.

Nasze zbiory wzbogaciły się także o 119 plakatów filmowych z II połowy XX wieku, głównie z lat 70. i 80. ubiegłego stulecia. Wśród nich znalazły się prace autorstwa m.in. Lecha Majewskiego, Grzegorza Marszałka, Jana Młodożeńca, Jacka Neugebauera, Jaime’a Carlosa Nieto oraz Mariana Nowińskiego.

Do kolekcji ofiarowano ponadto plakat autorstwa Małgorzaty Stępniak do spektaklu Pannonica, wystawionego w Teatrze im. Adama Mickiewicza w Częstochowie. W projekcie artystka wykorzystała wizerunek własnego obrazu olejnego Piano Bar z 2012 roku.
Nowe nabytki // Dział Sztuki 34 Nowe nabytki // Dział Sztuki 31 Nowe nabytki // Dział Sztuki 32 Nowe nabytki // Dział Sztuki 33 Nowe nabytki // Dział Sztuki 35 Nowe nabytki // Dział Sztuki 36 Nowe nabytki // Dział Sztuki 37

  1. Małgorzata Stępniak, Pannonica, 2020, druk barwny, papier, 98 x 67,5 cm
  2. Lech Majewski, Chleb i czekolada, 1985, druk barwny, papier, 83,5 x 59 cm
  3. Grzegorz Marszałek, M.A.S.H.,1990, druk barwny, papier, 96 x 66,5 cm
  4. Jan Młodożeniec, Szał, 1977, druk barwny, papier, 82,5 x 57,5 cm
  5. Jacek Neugebauer, Cztery noce marzeń, 1979, druk barwny, papier, 84 x 59 cm
  6. Carlos Nieto Jaime, Trzeba grać, 1985, druk barwny, papier, 97 x 66 cm
  7. Marian Nowiński, Cirkus maximus, 1981, druk barwny, papier, 95,5 x 68 cm

 

RZEŹBA

DAWNY BLASK SACRUM – RAZ JESZCZE

Zbiór rzeźby dawnej powiększyło piętnaście rzeźb i elementów retabulów, głównie barokowych, pochodzących z najczęściej nieistniejących już dzisiaj kościołów w Bobrownikach, Kisielowie, Łagiewnikach Wielkich, Miasteczku Śląskim, Piekarach Śląskich, Radziejowie, Skrzyszowie, Wilczy Górnej, Zabierzowie. Pozyskaliśmy je w ramach przekazu z Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, w odwołaniu do idei restytucji zasobów artystycznych Muzeum Śląskiego w Katowicach z lat 1927-1939. Tadeusz Dobrowolski – ówczesny dyrektor instytucji – przeznaczył je do Działu Etnografii, z uwagi zaś na swój charakter i pierwotne przeznaczenie, jako część przestrzeni sacrum, włączyliśmy je do kolekcji Działu Sztuki – z myślą o ich prezentacji w przyszłości w Galerii śląskiej sztuki sakralnej. Ich proweniencja i losy potwierdzają aktualność programu Muzeum z czasów międzywojennych, aby to, co regionalne, przenikało się z tym, co ogólnopolskie.

 

ECHA SECESJI

Nabyta do zbiorów Młodość Stanisława Jackowskiego (1887-1951), wykonanej około 1926 roku, to przykład mody na formy kameralne, salonowe, o charakterze dekoracyjnym. Autor uwiecznił nieznaną z imienia i nazwiska tancerkę w wystylizowanej pozie, ubraną w zwiewny strój, podkreślony charakterystyczną dla antyku i sztuki przełomu XIX i XX wieku koncepcją mokrych szat. Odpowiada temu dobór materiału: brąz w złotym odcieniu, poddany polerowaniu. W ten sposób artysta łączył w swych dziełach cechy rzeźby doby akademizmu, Młodej Polski i art déco.

Stanisław Jackowski kształcił się pod kierunkiem Konstantego Laszczki w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych i w paryskiej Acadėmie Colarossi. Realizował zamówienia z zakresu rzeźby monumentalnej i plastyki sepulkralnej w swoich pracowniach – warszawskich i paryskiej.  Był twórcą popularnym i uznanym, czego wyrazem ze strony środowiska było powierzenie mu funkcji przewodniczącego Towarzystwa Artystów Polskich Rzeźba. Wojna lat 1939-1945 unicestwiła wraz ze stołecznym domem prawie cały jego dorobek. Twórca przeniósł się po 1945 roku do Katowic, gdzie dobiegło końca jego życie.

 

Nowe nabytki // Dział Sztuki 11

 

 

 

Stanisław Jackowski, Młodość, około 1926

brąz, wys. 63 cm

 

 

FOTOGRAFIA ARTYSTYCZNA

STUDIOWANIE CIAŁA

Agnieszka Jaworek reprezentuje młode pokolenie artystów związanych ze środowiskiem śląskim. Zajmuje się malarstwem, rysunkiem, grafiką, fotografią, tworzy neony, instalacje, obiekty oraz prace wideo. Sztukę traktuje jako medium poznawania i definiowania otaczającego świata poprzez intuicyjne skojarzenia i pojęcia abstrakcyjne. Szczególnym obszarem jej zainteresowań i procesów analitycznych są biopolityka, biowładza i ludzkie istnienia w aspekcie fizycznym, m.in. w wymiarze zdrowotnym.

Plamy łóżkowe to cykl prac wypływających z osobistego doświadczenia artystki: pobytu w szpitalu i konieczności przebywania w łóżku. Dzieła zostały namalowane farbami na bazie leków i laboratoryjnych odczynników chemicznych, ich format odwołuje się do przeciętnych wymiarów monitora, zaś tytuły to cyfry będące zapisem skali bólu w dniu ukończenia obrazu. Anatomia ludzkiego ciała była inspiracją dla kształtu plam na obrazach. Dzieła, będące częścią pracy dyplomowej artystki, nawiązują do teorii szwajcarskiego psychiatry i psychoanalityka Hermanna Rorschacha zajmującego się psychopatologią diagnostyczną. Jego badania skupiały się m.in. na poznawaniu właściwości osobowości jednostki (poprzez analizowanie wypowiedzi/skojarzeń jego pacjentów na widok plam atramentowych) wpływających na jej społeczne funkcjonowanie.

Cykl fotografii Ciało czarne autorstwa Agnieszki Jaworek stanowi niezwykle ciekawy wizualnie i interesujący ideowo zespół prac poruszających problematykę ludzkiej percepcji obciążonej całym spektrum skojarzeń i uprzedzeń, często zdeterminowanych indywidualną postawą, przekonaniami i doświadczeniami. Fotografie utrwalające fragment materii (strukturę minerału, zdjęcia angiograficzne) mogą zostać odczytane jako nieprzyjazne zwiastuny chorobliwych deformacji bądź widziane przez teleskop obiekty astronomiczne.

Agnieszka Jaworek jest absolwentką Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach, doktorem sztuki. W 2013 roku uzyskała Nagrodę Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia. Stypendystka programu Kultura polska na świecie Instytutu Adama Mickiewicza (2013). W 2016 roku otrzymała Stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dla doktorantów za wybitne osiągnięcia naukowe i artystyczne o znaczeniu międzynarodowym. Brała udział w licznych wystawach indywidualnych oraz zbiorowych w kraju i za granicą (m.in. we Francji, Włoszech, Hiszpanii, Portugalii, Niemczech, Anglii, Nepalu, Ukrainie, Bułgarii, Czechach i Słowacji).
Nowe nabytki // Dział Sztuki 12 Nowe nabytki // Dział Sztuki 13 Nowe nabytki // Dział Sztuki 14

  1. Agnieszka Jaworek, 09.01.2013 CDCVII03 z cyklu „Ciało czarne”, 2013, fotografia cyfrowa, papier, 23 x 23 cm
  2. Agnieszka Jaworek, 18.01.2013 CNCIX47 z cyklu „Ciało czarne”, 2013, fotografia cyfrowa, papier, 23 x 23 cm
  3. Agnieszka Jaworek, 30.01.2013 CNCVI03 z cyklu „Ciało czarne”, 2013, fotografia cyfrowa, papier, 23 x 23 cm

 

NOWE MEDIA

ODCHODZENIE

Wideo-art Wypadek Lecha Majewskiego jest filmowym zapisem osiemnastodniowego performansu zrealizowanego w Biurze Wystaw Artystycznych w Katowicach w 1999 roku. Dzieło zawiera wątek autobiograficzny – stąd niezwykła siła wyrazu, dodatkowo wzmocniona ścieżką muzyczną autorstwa znanego kompozytora Henryka Mikołaja Góreckiego. Performans i realizacja wideo były rodzajem artystycznego requiem poświęconego pamięci młodej kobiety zmarłej tragicznie w wypadku samochodowym. W filmie wątki mistyczno-eschatologiczne w zaskakujący sposób przeplatają się z motywem czysto naukowym, prezentującym fizyczne i chemiczne uwarunkowania/aspekty ludzkiego ciała. Ze względu na miejsce powstania, walory muzyczne i wątek autobiograficzny Wypadek jest dziełem specyficznym, bardzo osobistym, o silnym emocjonalnie przekazie. Dzieło zakupione do zbiorów w 2021 roku jest jednym z trzech egzemplarzy znajdujących się w muzealnych kolekcjach. Dwa pozostałe są w posiadaniu Museum of Art w Tel Awiwie i Museum of Modern Art w Nowym Jorku.

Lech Majewski – artysta interdyscyplinarny o światowej sławie. Początkowo studiował malarstwo w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (Wydział Grafiki w Katowicach), a następnie na Wydziale Reżyserii PWSFTViT w Łodzi. Należy do Gildii Reżyserów Amerykańskich i Europejskiej Akademii Filmowej. Obok bogatej twórczości filmowej ma w dorobku liczne działania artystyczne (spektakle uliczne i performanse). Od roku 1993 zajmuje się również reżyserowaniem spektakli operowych. Publikuje teksty literackie, wydał kilka tomików poezji, powieści oraz szkice o filmie. Swoją bogatą, wielokrotnie nagradzaną prestiżowymi nagrodami twórczość prezentował m.in. w USA, Brazylii, Anglii, Polsce, Niemczech, na Litwie i we Włoszech. W roku 2005 odbyły się retrospektywne pokazy prac Lecha Majewskiego: w Buenos Aires i Mar del Plata w Argentynie oraz w Londynie (w Brytyjskiej Akademii Filmowej, w Riverside Studios i Curzon Cinemas oraz Whitechapel Art Gallery). W 2007 roku prestiżowa nowojorska MOMA zaprezentowała cykl 33 wideo-artów zatytułowany Krew Poety. W roku 2010 zakończono realizację filmu Młyn i krzyż inspirowanego książką Michaela Gibsona o tym samym tytule na temat obrazu Droga krzyżowa Pietera Bruegla (starszego). W 2015 roku wystawa Lech Majewski. Podziemne słońce. Wideo-art, rzeźba była pierwszą prezentacją sztuki w nowym gmachu naszego muzeum. W 2020 roku do kin trafiła nowa produkcja Lecha Majewskiego – Dolina Bogów. Wnętrza Muzeum Śląskiego w Katowicach posłużyły artyście do realizacji niektórych scen filmu.

 

DESIGN

POLIFONIA DNIA DZISIEJSZEGO

Pozyskiwanie wyselekcjonowanych obiektów reprezentujących różne aktualne tendencje na polu sztuk użytkowych i ich pograniczy wpisuje się w długofalową strategię rozwijania kolekcji designu najnowszego w Muzeum Śląskim w Katowicach.

Misa bula, praca Moniki Dąbrowskiej-Picewicz, została wykonana ręcznie z wałeczków masy kamionkowej. Naczynie ma owalny kształt, a jej monumentalna forma przełamana jest nieregularną fakturą powierzchni. Efekt osiągnęła artystka dzięki wielokrotnie wypalanemu tzw. szkliwu barankowemu.

Monika Dąbrowska-Picewicz, absolwentka Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu, Wydziału Ceramiki i Szkła. W 2001 roku obroniła dyplom w pracowni prof. Przemysława Lasaka. Laureatka Programu Stypendialnego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Młoda Polska” 2006. Uczestniczka licznych wystaw w Polsce oraz za granicą: we Francji, Szwajcarii, Hiszpanii i Wielskiej Brytanii. Obecnie mieszka i prowadzi autorską pracownię w Kętach w Małopolsce.

Do zbiorów trafiły także dwie patery ceramiczne Jolanty Herma-Pasińskiej, formowane ręcznie z gliny szamotowej i pokryte szkliwem. Swój niezwykły wygląd zawdzięczają wypalaniu w technice raku.

Jolanta Herma-Pasińska – absolwentka Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu. Dyplom
z zakresu ceramiki obroniła w 2000 roku w pracowni prof. Krystyny Cybińskiej
i prof. Przemysława Lasaka; aneks z malarstwa w pracowni prof. Wandy Gołkowskiej. Stypendystka Ministra Kultury i Sztuki (1999), laureatka Grand Prix ogólnopolskiego konkursu ceramicznego pt.: „Sonata ceramiczna” (2011), zdobyła wyróżnienie na International Biannual of Ceramics w Kapfenberg w Austrii (2011). W 2000 roku obroniła rozprawę doktorską w Instytucie Sztuki Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Wśród nabytków znalazł się Talerz Adama Soboty z serii Rozwarstwienie. Dzieło dekoracyjne powstało za sprawą ciekawego połączenia materiałów takich jak glina szamotowa, porcelana, szkliwa, wióry metalowe oraz pręty stalowe.

Adam Sobota – absolwent Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu, studia ukończył
na Wydziale Ceramiki i Szkła (1995–2000). Dyplom z zakresu ceramiki obronił w 2000 roku
w pracowni prof. Krystyny Cybińskiej, aneks z malarstwa w pracowni prof. Wandy Gołkowskiej.

Kilka bardzo interesujących obiektów z serii Otoczaki, kreowanej od 1996 do 2006 roku, pozyskaliśmy od ceramika Bogdana Kosaka. Dzieła wykonane są z twardej porcelany, pokryte wewnątrz szkliwem, a zewnętrzna, biskwitowa powłoka została gładko wyszlifowana. Dołączyły do nich talerze, salaterki, kubek, czarka do espresso i inne elementy unikatowego serwisu Sumin.

Bogdan Kosak – absolwent Średniego Studium Ceramicznego w Katowicach (1987), dyplom licencjacki uzyskał w 2017 roku na Wydziale Szkła i Ceramiki Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu. Zajmuje się projektowaniem porcelany użytkowej i rzeźbą ceramiczną. W 1995 roku założył eksperymentalną pracownię Modelarnia Ceramiczna w Dąbrowie Górniczej, a w 2011 przeniósł ją do Cieszyna. Od 2012 roku prowadzi Pracownię Modelowania i Ceramiki Użytkowej w Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach.

Kolekcja designu wzbogaciła się ponadto o dziewięć oryginalnych realizacji Oskara Zięty, polskiego architekta, projektanta i rzeźbiarza światowego formatu, twórcy nowoczesnej technologii obróbki stali (FiDU), wykorzystywanej zarówno w przemyśle, jak i wzornictwie. Wśród nich zasługuje niezmiennie na uwagę taboret Plopp, czyli „polski ludowy obiekt pompowany powietrzem”, jeden z ikonicznych przedmiotów obecnej doby, pozyskany między innymi do zbiorów Centre Pompidou w Paryżu jako jedno z dwunastu krzeseł, które zmieniły współczesny design.

Oskar Zięta – absolwent Wydziału Architektury Politechniki Szczecińskiej. Od 2003 roku wykłada oraz prowadzi badania w Katedrze Komputerowego Wspomagania Projektowania Architektonicznego w Politechnice Federalnej w Zurychu. Opracował technologię FiDU (Freie-Innen-Druck-Umformung), za pomocą której stalowe arkusze deformuje się pod wpływem działania wewnętrznego ciśnienia. Jest właścicielem biura projektowego Zieta Prozessdesign. Laureat licznych nagród, takich jak Red Dot Award (2008), YDMI (2008), Dobry wzór (2009), Nagrodę Niemieckiej Rady Wzornictwa (2009), Schweizer Design Preis (2008).

Nowe nabytki // Dział Sztuki 39 Nowe nabytki // Dział Sztuki 38 Nowe nabytki // Dział Sztuki 7 Nowe nabytki // Dział Sztuki 8 Nowe nabytki // Dział Sztuki 9

  1. Monika Dąbrowska-Picewicz, misa bula, 2019, masa kamionkowa, szkliwo barankowe, 55 x 25 x 11 cm
  2. Jolanta Herma-Pasińska, patera ceramiczna, 2016, glina szamotowa, szkliwo, 53 x 13 cm
  3. Adam Sobota, Talerz z serii Rozwarstwienia, 2019, glina szamotowa, szkliwo, porcelana, wióry metalowe, pręty stalowe, śr. 54 cm
  4. Bogdan Kosak, Otoczak D, 1996-2006, porcelana, 34 x 20 x 19 cm
  5. Bogdan Kosak, talerz płytki z serwisu Sumin, 2006, porcelana, śr. 31 cm
Share on Facebook Tweet about this on Twitter Share on LinkedIn