Kup bilet

Nowe nabytki // Dział Sztuki

W 2020 roku pozyskano do zbiorów Muzeum Śląskiego w Katowicach 215 plakatów. Są to dary od osób prywatnych (113 szt.) oraz przekazy z instytucji (102 szt.).

Wśród plakatów ofiarowanych od prywatnych osób większość prac stanowią plakaty filmowe oraz teatralne. Są to dzieła wybitnych twórców, zaliczanych do polskiej szkoły plakatu. Naszą kolekcję zasiliły prace m.in. Eryka Lipińskiego oraz jego córki Zuzanny Lipińskiej, Edwarda Lutczyna, Mirosława Łakomskiego, Andrzeja Klimowskiego czy Andrzeja Krzysztoforskiego.

Niektóre plakaty są o tyle ciekawe, że zapowiadały znane produkcje filmowe, takie jak: Zaklęte rewiry w reżyserii Jana Majewskiego do którego plakat zaprojektował Andrzej Krajewski, plakat Eryka Lipińskiego do musicalu Hallo Szpicbródka, czyli ostatni występ króla kasiarzy w reżyserii Janusza Rzeszewskiego i Mieczysława Jahody, praca Edwarda Lutczyna promująca film Wyjście awaryjne Romana Załuskiego z 1982 roku oraz plakat do filmu Zbigniewa Kuźmińskiego Między ustami a brzegiem pucharu do którego plakat zaprojektował Mirosław Łakomski. Wśród plakatów znalazła się także praca promująca film produkcji NRD, na podstawie znanej powieści Goethego Powinowactwa z wyboru, gdzie jedną z ról damskich zagrała Beata Tyszkiewicz. Świetne plakaty zapraszały widzów do kin także mniej dziś znane realizacje, takie jak Nickelodeon czy Białe czaple.

Bardzo ciekawymi przykładami są projekty plakatów, które Muzeum Śląskie otrzymało od Galerii Sztuki Współczesnej BWA w Katowicach. Są to prace, które były nadsyłane na konkursy tematyczne, organizowane w latach 70. I 80. XX wieku. Wśród nich znajdują się projekty nawiązujące do takich tematów jak:  Święto 1 Maja, 1918-1989 70 Rocznica Odzyskania Niepodległości, 1981 Rok Ludzi Niepełnosprawnych oraz kilka pojedynczych projektów na inne tematy. Pośród projektantów tych prac odnajdziemy m.in.: Tadeusza Moskłę, Marka Mosińskiego, Zbigniewa Pieczykolan oraz Artura Starczewskiego.

 

Podsumowanie:

Dary:           107 plakatów filmowych z II poł. XX wieku

6 plakatów o tematyce kulturalnej

Łącznie : 113 plakatów

Przekazy:     102 projekty plakatów do różnych konkursów tematycznych, lata 70.
i  80. XX wieku (z BWA Katowicach)

Łącznie : 102 projekty plakatów

Razem: 215 plakatów i projektów plakatów nabytych w 2020 roku

Nowe nabytki // Dział Sztuki Nowe nabytki // Dział Sztuki 1 Nowe nabytki // Dział Sztuki 2 Nowe nabytki // Dział Sztuki 3 Nowe nabytki // Dział Sztuki 4 Nowe nabytki // Dział Sztuki 5 Nowe nabytki // Dział Sztuki 6


  • Szkło artystyczne

Dotychczasową kolekcję szkła artystycznego wzbogaciły unikatowe szkła barokowe – kielichy i puchary bogato zdobione precyzyjnym szlifowaniem i rytowaniem, z widokami miast i sentencjami. Pochodzą z rejonu Kotliny Jeleniogórskiej, który szczyci się długą, prawie tysiącletnią tradycja szklarstwa. Szlifowane szkła barokowe dopełnia przykład szkła historyzującego z przełomu XIX/XX wieku, zdobionego farbami emaliowymi, pochodzącego ze znanej na Śląsku huty szkła Fritza Heckerta w Piechowicach.

Nowe nabytki 47    Nowe nabytki 48    Nowe nabytki 49    Nowe nabytki 50

Inny rodzaj artystycznych szkieł z przełomu XIX/XX wieku stanowią barwne szkła ze znanej i cenionej  czeskiej huty szkła MOSER (Ludwig Moser&Söhne) założonej w 1857 roku w Karlowych Warach. Huta za swoje projekty i wyroby została m.in. odznaczona medalem na Międzynarodowej Wystawie Wiedeńskiej w 1873 roku. Szkła są charakterystycznym przykładem wzornictwa tej manufaktury, opartego na grubościennych szkłach kolorowych, szlifowanych i zdobionych złoconymi ornamentami.

Nowe nabytki 51    Nowe nabytki 52    Nowe nabytki 53

  • Plakaty

W ostatnim okresie do zbiorów sztuki Muzeum Śląskiego pozyskano zestawy plakatów filmowych powstałych w latach 70. i 80. XX w. autorstwa: Jadwigi i Leszka Drzewińskich, Macieja Kałkusa, René Mulasa, Krzysztofa Nasfetera, Eugeniusza Skorwidera i Tadeusza Wilkosza. Zaprezentowane plakaty to wybór ich najbardziej znanych prac, wysoko notowanych na rynku sztuki plakatu.

 

Od lewej: L. i J. Drzewińscy Blues Brothers, 1983, Maciej Kałkus Fatalne zauroczenie, 1988, René Mulas: Drapieżca, 1976; Joe Hill, 1974; Sugarland Express, 1975

Nowe nabytki 24    Nowe nabytki 25    Nowe nabytki 26    Nowe nabytki 27    Nowe nabytki 28

Od lewej: Krzysztof Nasfeter: Avanti!, 1976; Przygody Gerarda, 1976, Eugeniusz Skorwider Mucha, 1987, Tadeusz Wilkosz Colargol i cudowna walizka, 1979

Nowe nabytki 29    Nowe nabytki 30    Nowe nabytki 31    Nowe nabytki 32

 

Wybrane prace z dziewięćdziesięciu plakatów przekazanych przez Romana Kalarusa w darze dla Muzeum Śląskiego:

 

Od lewej: Roman Kalarus 7 Międzynarodowy Festiwal Teatrów Lalek Katowice – Dzieciom, 2008; 60-lecie Szkoły Plastycznej w Katowicach, 2007; Kalarus w Galerii Krytyków Pokaz. Plakaty/Projekty z Kolekcji Krzysztofa Dydo, 2010; Kalarus w Muzeum Historii Katowic, 2016; Kino według Pythonów. Przegląd filmów grupy Monty Python, 1997

Nowe nabytki 33    Nowe nabytki 34    Nowe nabytki 35    Nowe nabytki 36    Nowe nabytki 37

Od lewej: Roman Kalarus Jan Szmatloch – Pamięć miejsca, 2007; Filmowe fascynacje Romana Kalarusa. II Katowickie Reminiscencje Filmowe, 2009; Jan Szmatloch we Wrocławiu, 2010; Para na Blusea. Ogólnopolska Konferencja Bluesowa, 2014

Nowe nabytki 38    Nowe nabytki 39   Nowe nabytki 40    Nowe nabytki 41

 

Do zbiorów sztuki Muzeum Śląskiego pozyskano również część plakatów z Biennale Plakatu Polskiego w Katowicach (od 1. do 11. edycji), wśród których znalazły się m.in. nagrodzone prace z 3., 7. i 11. edycji Biennale.

 

Od lewej: Marek Freudenreich Nie żartuj z wodą…, 1969, Zofia Szonert-Kawęcka Miesiąc Pamięci Narodowej, 1977, L. J. G. Drzewińscy Ostrzegam! (oryginał plakatu), 1984, Tomasz Bogusławski Białe małżeństwo – Tadeusz  Różewicz, Teatr Współczesny, Szczecin, 1984

Nowe nabytki 42    Nowe nabytki 43    Nowe nabytki 44    Nowe nabytki 45

 

Malarstwo

  • Portret dr. Henryka Borenioka autorstwa Stanisława Ignacego Witkiewicza (Witkacego)

Nowe nabytki 46

Dzieło to ilustruje mistrzostwo Witkacego w operowaniu techniką i warsztatem. Werystyczny, doskonale skomponowany wizerunek portretowanego artysta stworzył w technice pastelu. Artysta wykorzystał właściwości papieru, posługując się miękką kredką, kontrastowymi kolorami, dynamiczną graficzną kreską i konturem, których przeciwieństwo stanowi barwa podobrazia. Autor łącząc realistyczną formę z ekspresją przełamał tradycję, kreując rozwiązania awangardowe. Vitkacius utrwalił w swym dziele obraz jemu współczesnych oraz klimat epoki.

Portret pełen jest charakterystycznych dla Witkacego dopisków, odnoszących się do autorskiego Regulaminu Firmy Portretowej, założonej przez artystę w 1925 roku. Informują one o stanach emocjonalnych artysty i stosowanych używkach, które wpłynęły na powstanie dzieła. Przekłada się to na legendę, która towarzyszy twórczości Witkacego. Ciekawsze jest to, iż „Portret dr. Borenioka” należy do grupy dzieł modnych, powszechnie oczekiwanych i uznawanych, których posiadanie było przedmiotem dumny właścicieli. Witkiewicz tworzył  często portrety małżonków, kształtując je na zasadzie dyptyku, czyli dwóch autonomicznych części tworzących całość kompozycji. Odpowiednikiem naszego portretu jest wizerunek Hanny Boreniok. Oba wykonano z  wielką precyzją. Konterfekty dopełniają się na zasadzie przeciwieństw. Taki był też sam autor – pełen  sprzeczności. W pamiętnikach wspominał tylko portret Pani Hanny, nic nie mówiąc o wizerunku jej męża. Prezentując dzisiaj portret Borenioka na nowo odkrywamy niezwykłego artystę, który był jednym z kreatorów awangardy.

  • Prace Urszuli Broll

W ostatnim okresie Muzeum Śląskie pozyskało do zbiorów sztuki prace Urszuli Broll, które stanowią unikatową kolekcję rysunków pochodzących z okresu studiów oraz z początków działalności Grupy ST 53.

Urszula Broll (ur. 1930 Katowice) – artystka związana ze śląskim środowiskiem twórczym, absolwentka ASP w Krakowie, Wydziału Grafiki w Katowicach. Wybitna malarka, współtwórczyni neoawangardowych ugrupowań artystycznych, Grupy St 53 i Oneiron. Początkowo jej prace miały charakter abstrakcji geometrycznych. W latach 60. XX wieku pod wpływem malarstwa materii tworzy fakturowe kompozycje, stosując przy ich powstawaniu różne materiały. Związek z Andrzejem Urbanowiczem oraz powstanie Grupy Oneiron to dla artystki początek fascynacji filozofią wschodnią, buddyzmem i teoriami C.G. Junga. Od lat 80. XX wieku mieszka i pracuje w Przesiece na Dolnym Śląsku.

Nowe nabytki 54 Nowe nabytki 55 Nowe nabytki 56

Nowe nabytki 57 Nowe nabytki 58

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn