DobroSTANY

27 października, 2026
Kategoria: Wystawy, Wystawy czasowe

Czy sztuka może pomóc nam przejść przez kryzys? Czy proces tworzenia może stać się formą dialogu z własnymi emocjami? Sposobem na odzyskanie równowagi i próbą odnalezienia sensu w doświadczeniach, których nie zawsze potrafimy nazwać? Czym właściwie jest tytułowy dobrostan – stanem możliwym do osiągnięcia, czy nieustanną próbą mierzenia się z otaczającą rzeczywistością?

Wystawa Dobrostany jest próbą odpowiedzi na te i wiele innych pytań, które zadajemy sobie w kontekście tematu kondycji psychicznej współczesnego człowieka. Stanowi opowieść o jego wewnętrznym świecie, o psychice, która nieustannie reaguje na życiowe doświadczenia, próbując je zintegrować i zrozumieć. To opowieść o stanach, które doskonale znamy, choć nie zawsze potrafimy nazwać.

Tytuł wystawy, celowo niejednoznaczny, jest grą słów, która łączy pojęcie „dobrostanu” – kojarzonego z równowagą, bezpieczeństwem, czy dobrym samopoczuciem, z mnogością innych stanów, w jakich człowiek może się znajdować. Już sama forma liczby mnogiej podważa przekonanie, że dobrostan jest jednym, jasno określonym i możliwym do osiągnięcia stanem. Czy można być w dobrostanie, odczuwając smutek? Czy kryzys zawsze oznacza jego brak? Czy samotność może być zarówno źródłem cierpienia, jak i przestrzenią, jakiej potrzebujemy dla siebie? Czy napięcie lub chęć ucieczki są przeciwieństwem dobrostanu, czy może stanowią element drogi do jego rozpoznania? Tytuł zaprasza do zatrzymania się i refleksji. Do spojrzenia na kondycję psychiczną nie w kategoriach prostego podziału na „dobrze” i „źle”, lecz jak na nieustannie zmieniający się krajobraz doświadczeń.

Wystawa prezentuje różne perspektywy i sposoby narracji. Obok dzieł artystów odnoszących się do własnych doświadczeń zobaczymy również prace twórców- obserwatorów, komentujących stan współczesnego społeczeństwa. Ekspozycja obejmuje różnorodne media – od malarstwa, rysunku, grafiki, po kolaż, instalacje czy realizacje wykorzystujące tekst. Różnorodność języków wypowiedzi odpowiada różnorodności ludzkich doświadczeń: od tego, co możliwe do opowiedzenia, namalowania, zobaczenia, do tego, co pozostaje niewypowiedziane i nienazwane.

Dobrostany stają się pretekstem do rozmowy o psychice człowieka, bez uprzedzeń i uproszczeń. Skłaniają do refleksji nad tym, co dzieje się w człowieku w momentach kryzysu oraz jak różne mogą być drogi prowadzące do odzyskiwania równowagi. To namysł nad podmiotowością i jej wewnętrzną dynamiką – nad światem psychicznym, który pozostaje w nieustannym ruchu, poddawany napięciom, pęknięciom i procesom przemiany.

13.11.2026 – 11.04.2027
Kuratorka wystawy: Katarzyna Kościelny

Artyści biorący udział w wystawie:

Halina Babło – artystka zaczęła tworzyć na emeryturze, po 45 latach pracy jako sprzedawczyni. W swych pracach, gdzie rzeczywistość przenika się ze światem wyobraźni, podejmuje temat ludzkiej świadomości i jej miejsca we wszechświecie. Jej twórczość ma głęboki wymiar duchowy, filozoficzny i emocjonalny, stając się osobistą refleksją nad człowiekiem i tajemnicą jego istnienia.
Wiktor Gorazdowski – artysta malarz, rysownik, ilustrator. Studiował na Wydziale Samochodów i Maszyn Roboczych Politechniki Warszawskiej, jednak jego głównym obszarem aktywności stała się twórczość artystyczna. Gorazdowski tworzy prace charakteryzujące się niezwykłą precyzją, nagromadzeniem detali i wielowątkową narracją. Głównym bohaterem jego opowieści jest człowiek, uwikłany w gęstą sieć zdarzeń, znaków, przedmiotów i bodźców.
Władysław Grygny – był górnikiem KWK „Kleofas”, a także akustykiem współpracującym z zespołami Czerwono-Czarni i Trubadurzy. W pewnym momencie porzucił dotychczasowe życie, a niezrozumienie najbliższych doprowadziło go do izolacji i wycofania ze świata. Twórczość stała się dla niego schronieniem, będąc zarazem najważniejszym sposobem komunikowania się z rzeczywistością.
Jan Jagoda – malarz związany ze śląskim środowiskiem sztuki intuicyjnej. W swojej twórczości posługuje się intensywną kolorystyką, wyrazistą kreską i uproszczoną formą, tworząc obrazy o silnym, ekspresyjnym charakterze. W centrum jego zainteresowań nieustannie pozostaje człowiek – jego emocje, doświadczenia, relacje. Szczególnym kontekstem jest nieuleczalna choroba układu nerwowego, z którą artysta mierzy się od kilkunastu lat. Mimo postępujących trudności sztuka pozostaje dla niego wewnętrzną potrzebą wyrażania i sposobem mierzenia się z ograniczeniami.
Mateusz Kiermaszek – artysta należał do młodego pokolenia twórców art brut. Jego prace, pełne abstrakcyjnych form, wielobarwnych twarzy, a także katastroficznych wizji stanowią zapis intensywnego świata wewnętrznego – osobistych doświadczeń, emocji i refleksji. Zmarł śmiercią tragiczną, mając 26 lat.
Dorota Kotas – pisarka, która w swojej twórczości podejmuje tematy związane z doświadczeniem codzienności, wykluczeniem, relacjami społecznymi, neuroróżnorodnością i poszukiwaniem własnego miejsca poza dominującymi normami. Debiutowała w 2019 roku powieścią „Pustostany”, za którą otrzymała Nagrodę Literacką Gdynia. Kolejne książki to „Cukry”, osobista opowieść o doświadczeniu autyzmu, oraz „Czerwony młoteczek” – proza dotykająca tematu lęku, depresji oraz poszukiwania własnej tożsamości i przynależności.
Tomasz Kwiatkowski – w swojej twórczości wykorzystuje różne techniki – od malarstwa i linorytu, po kolaż i fotografię. Jego inspiracją pozostaje przede wszystkim człowiek oraz jego codzienność – obserwowane twarze, gesty, relacje i sytuacje, które stają się punktem osobistej refleksji. Artysta przygląda się rzeczywistości bez dystansu, często wydobywając z niej to, co nieoczywiste, absurdalne lub niepokojące.
Genowefa Magiera – jedna z najwybitniejszych polskich artystek nurtu art brut. U schyłku życia, po latach trudnych życiowych doświadczeń zamieszkała w Domu Pomocy Społecznej. To właśnie tam, po dziewięćdziesiątym roku życia rozpoczął się najintensywniejszy okres jej twórczości. Sztuka stała się dla Magiery nie tylko sposobem wypowiedzi, lecz także przestrzenią odzyskiwania sprawczości i powrotu do świata, który pozostawał jedynie w jej pamięci.
Cezary Nowak – twórca i aktywista podejmujący tematykę neuroróżnorodności, transpłciowości oraz społecznych norm dotyczących ciała i tożsamości. W swych pracach koncentruje się na problemie doświadczania inności i wykluczenia, a także poszukiwania własnego sposobu funkcjonowania poza narzuconymi schematami.
Agata Siemaszko – z wykształcenia etnolożka i etnomuzykolożka, od lat związana z muzyką tradycyjną Łuku Karpat oraz muzyką romską. Jej twórczość to ciągłe przenikanie się różnych form ekspresji. Muzyczna wrażliwość i fascynacja kulturą tradycyjną znajdują swoje odbicie również w malarstwie, które staje się przestrzenią intuicji, wyobraźni i osobistego doświadczenia.
Goran Stojčetović – serbski artysta i scenograf. W swojej praktyce, sytuującej się na styku art brut, outsider art i działań społecznie zaangażowanych, bada nieświadome i spontaniczne źródła twórczości. Jest założycielem Art Brut Serbia, a także twórcą pracowni Art Brut Studio działającej przy Klinice Psychiatrii Wojskowej Akademii Medycznej w Belgradzie, gdzie rozwija autorską metodę „depth drawing” w pracy z pacjentami.
Zbigniew Wypijewski – artysta malarz, którego praca twórcza rozpoczęła się po przejściu na rentę, po latach pracy jako mechanik, a później strażnik miejski. Malarstwo artysty jest spontaniczne i intuicyjne, a głównymi tematami pozostają: człowiek, emocje, natura i instynkty. Wypijewski w swej twórczości reaguje na aktualne wydarzenia i doświadczenia zbiorowe, tworząc spontaniczny zapis emocji wywołanych kryzysami współczesnego świata.