Nie jestem w stanie napisać, kto jest na tym zdjęciu

17 lipca, 2026
Kategoria: Wystawy, Wystawy czasowe

Zaczyna się od drobnego przesunięcia. Nie od katastrofy, lecz od ledwie uchwytnego pęknięcia w ciągłości świata. Imię zawisa na końcu języka. Twarz traci swoją oczywistość. Droga do domu zmienia się w labirynt. Pamięć – to, co zwykle działa jak przezroczyste rusztowanie rzeczywistości – ujawnia swoją kruchość dopiero wtedy, gdy zaczyna się kruszyć. Z czasem zacierają się granice między tym, co znane i obce. Rzeczy tracą swoje nazwy, a słowa odniesienia. Świat rozpada się na fragmenty, które coraz trudniej układają się w spójną całość.

Trzy artystki. Trzy odmienne języki wizualne. I wielogłosowa opowieść o pamięci, która znika i obecności, która pozostaje. Wystawa poświęcona doświadczeniu demencji stawia pytania o tożsamość, relacje i troskę. Obejmuje zarówno intymne doświadczenie rozpadu pamięci, jak i społeczne wymiary opieki i zależności. Gdy pamięć zanika, nie znika człowiek, lecz przekształca się jego istnienie. Sztuka pozwala uchwycić fragmenty tej przemiany i zbliżyć nas do rzeczywistości wymykającej się jednoznacznym opisom.

Projekty „Niezapominajki zakwitają w styczniu” Marty Wojnarowskiej-Olszewskiej, „Zapach” Iwony Germanek oraz „Into Oblivion” Mai Daniels przybliżają nam świat, który często pozostaje niewidoczny. Widz spotyka tu ulotne przebłyski wspomnień i twarde granice izolacji, doświadczenie dezorientacji i lęku, pamięć ukrytą w zmysłach oraz ślady trwania, uporu i woli zachowania siebie. Fotografki z Polski i Szwecji podejmują temat poprzez różnorodne strategie fotograficzne – od pracy z archiwami, przez działania kreacyjne, po fotografię dokumentalną.

Wystawa uruchamia także pytania o to, jak kształtować rzeczywistość społeczną, w której człowiek może pozostać obecny mimo postępujących zmian. Pokazuje, że troska nie jest wyłącznie prywatnym doświadczeniem, lecz jedną z podstaw wspólnego życia – sprawdzianem tego, jak odpowiadamy na zależność, kruchość i potrzebę wsparcia. To opowieść o zanikaniu, ale także o tym, co może trwać mimo utraty: relacji, bliskości i obecności drugiego człowieka.

7.08.2026 – 6.12.2026
Kuratorka wystawy:Dominika Szczech
Artystki: Maja Daniels, Iwona Germanek, Marta Wojnarowska-Olszewska

Maja Daniels jest szwedzką artystką wizualną, której głównym medium jest fotografia. Jej twórczość pozostaje pod wpływem studiów z zakresu socjologii i może być opisana jako wielowarstwowa praktyka artystyczno-badawcza, obejmująca metodologię socjologiczną, dźwięk, obrazy fotograficzne i filmowe oraz materiały archiwalne, ukierunkowana na dalsze badanie narracyjnych i performatywnych funkcji każdego z tych mediów.

Obecnie mieszka i pracuje w Umeå. Jej prace były prezentowane na wystawach na całym świecie, m.in. w Paryżu, Londynie, Kioto, Nowym Jorku, Amsterdamie i Bilbao. Jest laureatką licznych nagród, grantów i stypendiów oraz starszą wykładowczynią sztuki w Akademii Sztuk Pięknych w Umeå w Szwecji.

Jej pierwsza książka, Elf Dalia (Mack, 2019), zdobyła tytuł Szwedzkiej Fotoksiążki Roku 2020, była nominowana do Aperture–Paris Photo First Book Award 2019, a także znalazła się na listach najlepszych książek roku przygotowanych m.in. przez The Guardian i Financial Times Magazine. Jej druga książka, Gertrud (Void, 2024), została nominowana do tytułu Szwedzkiej Fotoksiążki Roku 2025.

Iwona Germanek – artystka wizualna. Absolwentka Instytutu Twórczej Fotografii w Opawie, gdzie realizuje studia doktoranckie i prowadzi zajęcia dydaktyczne. Jej praktyka artystyczna rozwija się na styku fotografii, obiektu, książki artystycznej i instalacji, łącząc działania twórcze z badaniami nad współczesnym obrazem.

Punktem wyjścia jej projektów są pamięć, relacje rodzinne oraz doświadczenia przekazywane między pokoleniami. W swoich realizacjach szczególną uwagę poświęca materialności obrazu i procesowi twórczemu, który uznaje za integralną część dzieła. Pozostawia przestrzeń dla działania czasu, ognia i naturalnych procesów, pozwalając im współkształtować ostateczną formę prac. Coraz częściej sięga po ceramikę, tworząc obiekty, w których fotografia staje się elementem fizycznego doświadczenia, a nie wyłącznie zapisem rzeczywistości.

Jest autorką książek artystycznych Różowy nie istnieje (2023) i Herbarium (2025). Jej prace były prezentowane na wystawach indywidualnych i zbiorowych w Polsce oraz za granicą, a także wyróżniane w krajowych i międzynarodowych konkursach.

Marta Wojnarowska-Olszewska jest fotografką, której praktyka koncentruje się na projektach długoterminowych. Łączy fotografię dokumentalną i konceptualną z innymi mediami, takimi jak tekst, materiały archiwalne oraz procesy partycypacyjne. To rozszerzone podejście pozwala jej wyjść poza pojedynczą strukturę narracyjną i tworzyć przestrzeń dla refleksji, niejednoznaczności oraz wielości interpretacji. Jej obecna praca bada wzajemne relacje między pamięcią, wspomnieniami a ewoluującym poczuciem tożsamości.

Jest laureatką sekcji ShowOFF Krakow Photomonth (2024) i jedną z dwójki zwycięzców open call 22. edycji Rybnik Foto Festival (2025). Jej prace były prezentowane m.in. w Centrum Sztuki Współczesnej w Toruniu (2024), Centrum Fotografii Chłodna 20 w Warszawie (2024) oraz podczas Wschodniego Festiwalu Fotografii (2025). Jej projekty były nagradzane w międzynarodowych konkursach, takich jak IPA Deeper Perspective (2023), Julia Margaret Cameron Award (2025) oraz Photo Slovo International Photography Award (2026).

Marta jest współzałożycielką i członkinią kobiecego kolektywu fotograficznego DJAM. Studiuje w Instytucie Twórczej Fotografii w Opawie. Jest absolwentką programów mentorskich Sputnik Photos (2024) i fundacji Pix.house (2023) oraz Akademii Fotografii Tomasza Tomaszewskiego (2022). Pochodzi z Puław, obecnie mieszka pod Puszczą Kampinoską.