Głównym zadaniem orkiestry było granie podczas wymarszu i powrotu komand roboczych. Muzycy orkiestry KL Auschwitz byli zatrudniani na równi z innymi więźniami w różnych komandach. Próby odbywały się po zakończeniu pracy. Udogodnieniem była zasada przydzielania członków orkiestry do pracy na terenie obozu, co umożliwiało szybkie stawienie się w gotowości do gry.

Kapelmistrzem był początkowo Franciszek Nierychło, a jego zastępcą Henryk Król, autor Arbeitslager Marsch, który na stałe wszedł do repertuaru zespołu. W maju 1944 roku funkcję kapelmistrza objął Adam Kopyciński, rektor konserwatorium, i pełnił ją do 18 stycznia 1945, czyli do likwidacji obozu. Poszukiwania muzyków prowadzono podczas apeli. Do orkiestry można było trafić zarówno pod przymusem – jeśli ktoś ujawnił swoje umiejętności muzyczne – jak i poprzez dobrowolne zgłoszenie się i egzamin. Zespół liczył ok. 120 muzyków, spośród których wyłaniano mniejsze składy: symfoniczny, taneczny i jazzowy. Z czasem  podobne orkiestry powstawały w poszczególnych podobozach.

Utwory grane przez orkiestrę miały usprawnić przemarsze i skrócić ich czas, prowadzono nawet testy wydajności z pomiarem czasu przejścia stumetrowej kolumny. Najważniejszym instrumentem był bęben, wyznaczający rytm kroków. Muzyka pozwalała utrzymać równe tempo tysięcy wyczerpanych więźniów powracających z pracy – osoby gubiące rytm i mylące krok były natychmiast wyłapywane przez załogę i bite za utrudnianie liczenia oraz opóźnianie marszu.

Marian Kołodziej wspominał: