A A A

Wielkie sezony. Teatr Andrzeja Kreutza Majewskiego

Wystawa „Wielkie sezony. Teatr Andrzeja Kreutza Majewskiego” przywołuje wybitne osiągnięcia polskiego i europejskiego teatru drugiej połowy XX wieku, tworzonego przez genialnego malarza i wizjonera, a także charyzmatycznego pedagoga w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie i w Warszawie, zawsze dzielącego się swą pasją do sztuki z młodszymi pokoleniami scenografów. Sceniczne realizacje Majewskiego sprawiły, iż w latach siedemdziesiątych polska opera zyskała rozpoznawalność wśród innych światowych wydarzeń. Artysta utrzymywał stały dialog z gwiazdami scen operowych, które zapraszały go do współpracy. Będąc naczelnym scenografem Teatru Wielkiego – Opery Narodowej budował bliskie relacje krajowej sceny z kosmopolitycznym środowiskiem kompozytorów, reżyserów i śpiewaków operowych. Majewski jako malarz i scenograf wprowadził do polskiej opery autorską formę łączącą inspirację współczesną mu awangardą z obrazami neoromantyków, symbolistów i monumentalizmem epoki baroku.

Andrzeja Kreutza Majewskiego charakteryzuje potrzeba notowania zdarzeń, myśli, opisu wizji i snów, które odnajdujemy w jego dziennikach, a przede wszystkim niejako instynktowna lub wyniesiona z atmosfery rodzinnego domu wrażliwość na muzykę i potrzeba malowania obrazów tworzących „kruche pomniki dzieciństwa”. W nich zdefiniował osobisty słownik symboli i metafor, naznaczonych piętnem śmierci, straty, lęków i poczucia samotności.

Narracja wystawy „Wielkie sezony. Teatr Andrzeja Kreutza Majewskiego” oddaje hołd artyście, którego sztuka wciąż porusza wyobraźnię kolejnych pokoleń widzów podążających drogą odkrywaną w jego dziełach. Inicjując ekspozycję projektami kurtyny do baletu „Święto wiosny” Igora Strawińskiego (polska prapremiera w 1962 roku), wyróżniamy czas, w którym Majewski rozpoczął pracę w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej w Warszawie, a jego współpraca z Henrykiem Tomaszewskim to początek twórczej pasji do teatru muzycznego. Wyróżniony tytuł jest znaczący również w kontekście paryskiej prapremiery zrealizowanej przez zespół baletowy Siergieja Diagilewa w Théâtre des Champs-Élysées w Paryżu w 1913 roku jako widowisko łączące tradycję z malarską awangardą. Zarówno Diagilew, jak i Majewski często tworzyli poza granicami rodzinnych krajów. Obaj zyskali uznanie, jednak to dzieła Majewskiego określono „teatrem okrutnego cudu”. Rewelacyjne kostiumy i projekty scenograficzne dokumentające wystawienie „Elektry” Richarda Starussa zrealizowanej przez twórcę w wielu miastach Europy (Kolonia, 1969, Warszawa 1971, Hamburg 1973 i Paryż 1974), a obecnie prezentowane w sercu katowickiej wystawy, znajdują uzupełnienie w paryskiej Bibliotece-Muzeum Opery Palais Garnier.

Na ekspozycji zaprezentowano 27 tytułów spektakli ukazanych poprzez 160 prac, wybranych z kolekcji liczącej blisko 450 dzieł plastycznych, takich jak projekty scenograficzne, kostiumy teatralne, obrazy, szkice podarowane przez Andrzeja Kreutza Majewskiego Centrum Scenografii Polskiej jako założycielski fundament zbiorów upamiętniających osiągnięcia artysty totalnego, wizjonera i demiurga.

Zapraszamy widzów do labiryntu dzieł Andrzeja Kreutza Majewskiego, otwierającego się, aby odsłonić ekspozycję prac studentów Katedry Scenografii Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, którzy podjęli dialog z przeszłością, a ich plastyczne wizje pozwalają z nadzieję patrzeć w przyszłość sztuki XXI wieku.

  • 23.09.2026 – 14.03.2027
  • Kuratorka wystawy: Agnieszka Kołodziej-Adamczuk

Andrzej Kreutz Majewski urodził się 19 września w 1934 roku w Brdowie, zmarł 28 lutego 2011 roku w Warszawie. Należał do pokolenia, któremu apokalipsa drugiej wojny światowej, a także rodzinne tajemnice odebrały poczucie bezpieczeństwa. Wychowywany głównie przez kobiety przez większość dorosłego życia łączył fakty w niepełnej biografii, szukał potwierdzenia daty urodzenia, dręczyła go niepewność pochodzenia i niewiadoma wokół postaci ojca. W tych okolicznościach szczególnego znaczenia nabierają słowa artysty stwierdzające, że teatr jest dla niego wszystkim. „Jest tym, czym zechcę – raz Edenem, raz rynsztokiem. Zawsze pocieszającym jakoś…”. W latach 1953–1959 Majewski studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, m.in. w pracowni malarstwa prowadzonej przez prof. Adama Marczyńskiego. Kluczowe dla jego twórczości były lata 1957–1959 spędzone na Wydziale Scenografii w pracowni profesorów Karola Frycza i Andrzeja Stopki. Debiutował dyplomową scenografią do „Horsztyńskiego” Juliusza Słowackiego (reż. Bronisław Dąbrowski, Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie, 1959). Od początku drogi zawodowej współpracował z wybitnymi reżyserami europejskimi: Augustem Everdingiem, Jean-Claudem Riberą, Hansem Neugebauerem, Kurtem Pschererem, Alfredo Rodriguezem, Laco Adamikiem i polskimi: Aleksandrem Bardinim, Kazimierzem Dejmkiem, Markiem Weissem-Grzesińskim i Mariuszem Trelińskim. Tworzył scenografie operowe do spektakli prowadzonych pod batutą genialnych dyrygentów i kierowników muzycznych, takich jak: Georg Solti, Karl Böhm, Herbert von Karajan, Nello Santi, Bohdan Wodiczko, Kazimierz Kord, Jan Krenz, Jacek Kasprzycki i Robert Satanowski. Podróż Majewskiego toczyła się w wielu kierunkach geograficznych, począwszy od stypendium w Rzymie w 1963 roku, był artystą tworzącym na wielu scenach świata: w Kolonii, Monachium, Londynie, Salzburgu, Paryżu, Hamburgu, Genewie czy Dortmundzie.

W 1962 roku premiera wieczoru balowego złożonego z „Syna marnotrawnego” Claude’a Debussy’ego, „Judith” Artura Honeggera i „Święta wiosny” Igora Strawińskiego (reżyseria i choreografia: Alfred Rodriguez, kierownik muzyczny: Henryk Czyż) była początkiem kariery Majewskiego w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej w Warszawie, gdzie w latach 1966–2005 jako naczelny scenograf stworzył sceniczne arcydzieła. Efektem jego pracy i przyjaźni z Bardinim były m.in. realizacje „Otella” Giuseppe Verdiego, (1969) i „Elektry” Richarda Straussa (1971). Natomiast zwieńczeniem współpracy Majewskiego z Dejmkiem było wystawienie „Diabłów z Loudun” Krzysztofa Pendereckiego (1975) oraz „Wyzwolenia” Stanisława Wyspiańskiego w Teatrze Polskim w Warszawie (1982). U szczytu kariery scenograficznej w latach osiemdziesiątych Majewski pełnił funkcję inscenizatora i demiurga stwarzającego świat, dysponującego niezależnym artystycznym gestem. Wówczas powstały monumentalne realizacje: „Pasja według świętego Łukasza”, oratorium Krzysztofa Pendereckiego (1979) oraz „Król Roger” Karola Szymanowskiego (1983).

Majewski został wyróżniony wieloma nagrodami artystycznymi, otrzymał m.in.: II nagrodę za projekt scenografii do „Hamleta” Williama Szekspira na Biennale Sztuki „Wystawa Młodych” w Paryżu w 1961 roku; Złoty Medal za projekt scenografii do „Orfeusza” Igora Strawińskiego na Triennale Scenografii w Nowym Sadzie w 1966 roku; Złoty Medal na Quadriennale Scenografii w Pradze w 1967 roku, a także został uhonorowany nagrodą Koryfeusza Scenografii Polskiej w 1999 roku.

Wystawie towarzyszy ekspozycja Ulotne wizje. Prace studentów Katedry Scenografii Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie

Współorganizator wystawy „Ulotne wizje”

ASP podstawowe PL

Patron medialny:

TP Winieta 105 OK RGB tylko na ekran

Pozostałe ,