A A A

Od rycerskich ostróg po nowoczesny design – zobacz, jak powiększyły się zbiory Muzeum Śląskiego w 2025 roku

Rok 2025 zapisał się w historii Muzeum Śląskiego w Katowicach jako czas wyjątkowego urodzaju. Kolekcja instytucji powiększyła się o imponującą liczbę 2 260 obiektów. Co szczególnie cieszy, aż 1 689 z nich to darowizny, co świadczy o ogromnym zaufaniu darczyńców i silnej więzi społeczności z Muzeum. Pozostałe 571 przedmiotów zasiliło zbiory drogą zakupów.

Od średniowiecznych militariów, przez unikatowy design lat 70., aż po współczesną grafikę zaangażowaną społecznie – oto najważniejsze nowości w naszych zbiorach:

Od "Struktur skał" po "Jakle odczarowane"

Dział Sztuki wzbogacił się o dzieła o ogromnym ładunku emocjonalnym i historycznym.

  • malarstwo i grafika: Do kolekcji trafiła kompozycja Lecha Kunki „Struktury skał”, reprezentująca nurt strukturalno-organiczny. Zbiór grafiki powiększył się o 86 prac, w tym głośny obiekt „Skraj” Pauliny Buźniak, który za pomocą druku cyfrowego na bawełnie porusza temat kryzysu uchodźczego.
  • ikony plakatu: Prawdziwą perełką jest zakup 163 plakatów z kultowego cyklu „POLSKA” Ryszarda Kai. Prace te, pełne humoru i symboliki, to dziś absolutny kanon polskiego designu.
  • Silesia Folk Design: Muzeum promuje także nowoczesne podejście do tradycji. Dzięki darowiznie Aleksandry Malczyk do zbiorów trafiły współczesne interpretacje tradycyjnego stroju śląskiego – tzw. „jakle odczarowane”.

Szklane arcydzieła i "zakonnica" z niespodzianką

Dział Etnografii zyskał 66 nowych obiektów, które dokumentują zarówno kunszt rzemieślniczy, jak i codzienne życie mieszkańców regionu.

  • polskie szkło artystyczne: Kolekcja wzbogaciła się o wyroby z krakowskiego Instytutu Szkła i Ceramiki oraz hut „Barbara” i „Tarnowiec”. To unikatowe, ręcznie formowane obiekty z lat 70. projektowane przez mistrzów takich jak Michał Horbowy czy Jerzy Słuczan-Orkusz.
  • ciekawostki i dewocjonalia: Wśród nabytków wyróżnia się kufel w formie zakonnicy z ukrytą na dnie litofanią (obrazem widocznym pod światło) oraz niezwykły różaniec z kości zwierzęcej wyposażony w tzw. soczewkę Stanhope’a z mikrofotografią wewnątrz.
  • sztuka ludowa: Zbiory uzupełniły cztery obrazy na szkle autorstwa Zofii Forteckiej, uznanej artystki podhalańskiej.

Rycerskie sekrety Ciochowic

Dział Archeologii wzbogacił się o znaleziska, które przenoszą nas prosto w czasy średniowiecznych warowni. Większość z nich pochodzi z badań w Ciochowicach, gdzie niegdyś wznosił się dumny gródek stożkowaty. Największą sensację budzi srebrny, ażurowy guzik z gotycką rozetą – drobny, ale niezwykle kunsztowny detal, który świadczy o wysokim statusie i elegancji dawnych mieszkańców tej osady. Katalog militariów uzupełniły żelazne groty bełtów do kusz, strzemiona oraz ostrogi, kreśląc obraz codzienności rycerskiego stanu. Uwagę przykuwa również potężny żelazny topór z Przyszowic oraz świadek późniejszej historii – miedziana boratynka Jana Kazimierza z 1663 roku.

Pamiątki wielkiego przemysłu i walk o wolność

Dział Historii wzbogacił się o przedmioty będące świadkami kluczowych momentów dla tożsamości Śląska.

  • zegarek z dewizką: Srebrny pamiątkowy zegarek, wręczony najprawdopodobniej jednemu z urzędników za wierną pracę w imieniu braci Hugona II, Artura i Łazarza Henckel von Donnersmarck, To bezcenny dokument industrialnej przeszłości regionu.
  • Krzyż za Obronę Śląska Cieszyńskiego: Rzadkie odznaczenie ustanowione w 1919 roku w związku z wojną polsko-czechosłowacką. Stanowi on hołd dla wojskowych i cywilów walczących o przynależność tych ziem do Polski.

Śląsk w obiektywie: Skarby dokumentacji mechanicznej

Prawdziwy rekord odnotował Dział Dokumentacji Mechanicznej, którego zbiory powiększyły się o 1119 obiektów (fotografii, negatywów i diapozytywów). Aż 1015 z nich przekazano w formie darowizn.

Unikat historyczny: Szczególnym nabytkiem jest diapozytyw z września 1940 roku, przedstawiający ukończony gmach Muzeum Śląskiego projektu Karola Schayera (wzniesiony w latach 1936–1939). Zdjęcie wykonano podczas uroczystości przed dzisiejszym placem Sejmu Śląskiego.

Kolekcję wzbogaciły także materiały związane z wybitnymi postaciami regionu:

  • archiwum Stanisława Michalskiego: Albumy dokumentujące życie śląskiego środowiska fotograficznego oraz niezwykle cenne zdjęcia Zofii Rydet przy pracy nad „Zapisem socjologicznym”, wykonane podczas wspólnego wyjazdu do Francji w latach 80.
  • pamiątki po Stanisławie Ligoniu: Zespół 15 fotografii dokumentujących życie prywatne i społeczne „Karlika z Kocyndra” – artysty, radiowca i członka pierwszej Rady Muzealnej naszej instytucji.
  • fotografia współczesna: Praca „Emil” z cyklu „Wydobycie” autorstwa Michała Łuczaka, będąca poruszającą refleksją nad wpływem przemysłu na krajobraz i życie mieszkańców Górnego Śląska.

Chcesz dowiedzieć się więcej?

Wszystkie nowe nabytki oraz dotychczasowe zbiory można przeglądać w katalogu zbiorów online. Szczegółowe historie wybranych obiektów można znaleźć w naszych mediach społecznościowych.

Zobacz katalog zbiorów

Pozostałe ,

1
Aktualności

Muzeum Śląskie pięknieje dzięki Funduszom Europejskim!

Muzeum Śląskie rozpoczyna kolejny fascynujący etap rewitalizacji terenów po dawnej kopalni „Katowice”. Dzięki wsparciu z programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027, zabytkowe obiekty, które przez dekady służyły przemysłowi, staną się tętniącym życiem centrum kultury, edukacji i rozrywki.

Czytaj więcej »
21 marca, 2026